Κοουλούν, η Περίκλειστη Πόλη

Το πιο πυκνοκατοικημένο μέρος στον κόσμο

—του Harrison Jacobs / Βusiness insider | Μετάφραση για το dim/art: Γιώργος Θεοχάρης—

Η πιο πυκνοκατοικημένη συνοικία στον κόσμο βρισκόταν στο βόρειο Χονγκ Κονγκ.

Από τη δεκαετία του 1950 μέχρι το 1994, πάνω από 33.000 άνθρωποι ζούσαν και δούλευαν στην Κοουλούν, την Περίκλειστη Πόλη: ένα γιγαντιαίο σύμπλεγμα 300 αλληλοσυνδεόμενων κτιρίων τα οποία καταλάμβαναν ένα τεράστιο οικοδομικό τετράγωνο.

Ευρισκόμενη ανάμεσα στην Κίνα και στο υπό βρετανική εποπτεία Χονγκ Κονγκ, η συνοικία αυτή ήταν ουσιαστικά άνομη, γνωστή εξίσου και για τους τεκέδες της και το οργανωμένο έγκλημα, και για τα οδοντιατρεία της.

Ο φωτογράφος Greg Girard πέρασε χρόνια ερευνώντας και καταγράφοντας την παράξενη αυτή συνοικία μέχρι την κατεδάφισή της. Ο Girard, σε συνεργασία με έναν άλλο φωτογράφο, τον Ian Lambot, εξέδωσε ένα βιβλίο για την Κοουλούν, με τίτλο City of Darkness Revisited, το οποίο διατίθεται εδώ.

Ο Girard  μάς προσέφερε ευγενώς κάποιες από τις φωτογραφίες του. Περισσότερα για την Κοουλούν, στην ιστοσελίδα του βιβλίου.

01

Η Περίκλειστη Πόλη Κοουλούνήταν μια πυκνοκατοικημένη, ακυβέρνητη συνοικία στο Κοουλούν, μια περιοχή στα βόρεια του Χονγκ Κονγκ. Αυτό που ξεκίνησε ως ένα κινέζικο στρατιωτικό οχυρό εξελίχθηκε, κατόπιν καταπατήσεων, σε μια συνοικία αποτελούμενη από έναν τεράστιο σύμπλεγμα 300 αλληλοσυνδεόμενων πολυώροφων κτιρίων.

02

Η συνοικία άρχισε να κατοικείται από καταπατητές στις αρχές του 20ου αιώνα και για δεκαετίες η εξέλιξή της ήταν αργή. Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, το Χονγκ Κονγκ γνώρισε μία μαζική εισροή μεταναστών από την Κίνα. Αυτό οδήγησε σε έλλειψη στέγης στην πόλη. Για να καλυφθούν οι ανάγκες, οι επιχειρηματίες και όσοι είχαν «δικαιώματα καταπάτησης» στην Κοουλούν έχτισαν πολυώροφα κτίρια στον χώρο για να επωφεληθούν από τη ζήτηση στέγης.

03

Στο απόγειό της, πάνω από 33.000 άνθρωποι ζούσαν σε μια έκταση περίπου 26 στρεμμάτων. Η Περίκλειστη Πόλη θεωρήθηκε από πολλούς ως το πιο πυκνοκατοικημένο μέρος στον πλανήτη.

04

Αν και βρισκόταν στο έδαφος του Χονγκ Κονγκ, η Περίκλειστη Πόλη ήταν, στα χαρτιά τουλάχιστον, ένα κινέζικο στρατιωτικό οχυρό. Αυτή η ιδιομορφία κατέστησε τη συνοικία νομική τρύπα, καθώς τόσο η Κίνα όσο και η υπό βρετανική εποπτεία κυβέρνηση του Χονγκ Κονγκ δεν ασχολήθηκαν ποτέ με τα κτίρια. Οι νόμοι, οι κανονισμοί και οι οικιστικές προδιαγραφές δεν εφαρμόστηκαν ποτέ. «Δεν υπήρξε ποτέ μια εκ των άνω καθοδήγηση ή κάποιος προγραμματισμός για το πώς το μέρος αυτό θα πρέπει να είναι. Αναπτύχθηκε ως μια οργανική απάντηση στις ανάγκες των ανθρώπων», λέει ο Girard.

05

Ο μόνος κανονισμός που εφαρμόστηκε στην Κοουλούν αφορούσε το ύψος των κτιρίων. Επειδή το αεροδρόμιο ήταν πολύ κοντά, τα κτίρια δεν επιτρεπόταν να έχουν πάνω από 13-14 ορόφους.

06

Από τη δεκαετία του 1950 έως και την δεκαετία του 1960, η Περίκλειστη Πόλη ελεγχόταν από την κινέζικη μαφία, η οποία ονομαζόταν “Triads” (“Τριάδες”). Απόκτησε φήμη ως καταφύγιο της πορνείας, των τυχερών παιχνιδιών και των ναρκωτικών.

07

Ως το 1987 που ο Girard άρχισε να εξερευνά τη συνοικία, το περιβάλλον είχε γίνει πολύ ασφαλέστερο. «Η κατάσταση εξομαλύνθηκε, αλλά η φήμη της παρέμεινε μέχρι το τέλος. Ήταν ένα μέρος που οι γονείς σου σού έλεγαν να μην επισκεφθείς ποτέ», λέει ο Girard.

08

Οι δρόμοι και τα σοκάκια της Περίκλειστης Πόλης ήταν στενά. Τα περισσότερα ήταν με το ζόρι φαρδύτερα από δύο μέτρα και μερικά ήταν τόσο στενά που έπρεπε κανείς να περπατήσει στο πλάι για να περάσει. Επίσης, ένα τεράστιο δίκτυο διόδων στα ανώτερα επίπεδα έδινε τη δυνατότητα να περιδιαβεί κανείς όλη τη συνοικία χωρίς να χρειαστεί να βγει στον δρόμο.

09

Η Περίκλειστη Πόλη δεν ήταν το είδος του αστικού περιβάλλοντος που θα ήθελε κανείς να περιπλανιέται, ιδιαίτερα τη νύχτα. Οι περισσότεροι κάτοικοι προτιμούσαν τους δρόμους ή τα σοκάκια που ήξεραν καλύτερα για να πάνε στη δουλειά τους και για να επιστρέψουν στο σπίτι τους.

10

Ο κύριος Lui, ο ταχυδρόμος της συνοικίας, ανέλαβε τα καθήκοντά του στην Κοουλούν  το 1976. Την εποχή που τον συνάντησε ο Girard, ήταν ένας από τους λίγους ανθρώπους που γνώριζαν κάθε γωνιά της συνοικίας. Φορούσε πάντα καπέλο για να προστατεύεται από το νερό που διαρκώς έσταζε από το ταβάνι.

11

Επειδή δεν υπήρχαν κανονισμοί και στη συνοικία δεν χρειαζόταν κανείς να βγάλει άδεια για οτιδήποτε, ήταν εύκολο για τον οποιονδήποτε να στήσει μια επιχείρηση. Τα ενοίκια, ελεγχόμενα κατά κύριο λόγο από εκείνους που είχαν “δικαιώματα καταπάτησης”, ήταν χαμηλότερα σε σύγκριση με εκείνα στην υπόλοιπη πόλη.

12

Πολλοί επιχειρηματίες εκμεταλλεύτηκαν αυτό το ιδιότυπο καθεστώς. Ο Ho Chi Kam με τη σύζυγό του είχαν ένα κομμωτήριο στη συνοικία μέχρι το 1991. Όταν ο Ho αναγκάστηκε θα φύγει από την Περίκλειστη Πόλη, υποχρεώθηκε να δουλέψει υπάλληλος, γιατί δεν μπορούσε να αντέξει οικονομικά το ενοίκιο οπουδήποτε αλλού στην πόλη.

13

Γιατροί, οδοντίατροι και άλλοι πτυχιούχοι επαγγελματίες οι οποίοι μετανάστευσαν από την Κίνα ανακάλυψαν ότι οι άδειες τους δεν ίσχυαν στο Χονγκ Κονγκ. Πολλοί από αυτούς άσκησαν το επάγγελμά τους στην Περίκλειστη Πόλη, γιατί εκεί δεν ίσχυε κανένας νόμος.

14

Η πόλη έγινε γνωστή ως το μέρος όπου η εργατική τάξη του Χονγκ Κονγκ πήγαινε στον γιατρό ή στον οδοντίατρο. Οι επισκέψεις εκεί ήταν φθηνότερες γιατί οι γιατροί και οι οδοντίατροι δεν μπορούσαν να ασκήσουν το επάγγελμά τους οπουδήποτε αλλού στην πόλη.

15

Η Wong Cheung Mi ήταν μία από τις πολλές/πολλούς οδοντίατρους στην Περίκλειστη Πόλη.

16

Η έλλειψη κανονισμών ήταν ακόμα πιο σημαντική για τους πολλούς επεξεργαστές κρέατος στην Κοουλούν.

17

Το φαγητό ήταν ένα σημαντικό κομμάτι του πολιτισμού της Περίκλειστης Πόλης. Οι πολίτες του Χονγκ Κονγκ πήγαιναν συχνά εκεί για να φάνε σε ένα από τα πολλά εστιατόρια της συνοικίας που σέρβιραν κρέας σκύλου. Το ραγού με κρέας σκύλου, παραδοσιακά από κουτάβια Chow έξι μηνών, ήταν ένα δημοφιλές πιάτο στο Χονγκ Κονγκ έως ότου απαγορευτεί από τους Βρετανούς.

18

Ο Hui Tuy Choy άνοιξε το εργαστήριο ζυμαρικών του το 1965. Επέλεξε την Περίκλειστη Πόλη για την επιχείρησή του επειδή τα ενοίκια εκεί ήταν χαμηλά και δεν χρειαζόταν άδεια για να ανοίξει ένα κατάστημα. Στο υπόλοιπο Χονγκ Κονγκ, οι καταστηματάρχες έπρεπε να παίρνουν άδειες από τα υπουργεία εργασίας και υγείας, και από την πυροσβεστική υπηρεσία.

19

Η Κοουλούν ήταν ένα σημαντικό κέντρο παραγωγής για πολλές επιχειρήσεις στο Χονγκ Κονγκ. Ένα από τα κυριότερα προϊόντα της ήταν οι ψαροκροκέτες, οι οποίες πωλούνταν σε εστιατόρια σε όλη την πόλη.

20

Σε αυτό το εργαστήριο ελαστικών δούλευαν δύο άντρες όλοι κι όλοι.

21

Συχνά, οι επαγγελματικοί χώροι, όπως αυτό το μπακάλικο, λειτουργούσαν και ως καθιστικό ή ως χώρος όπου τα παιδιά διάβαζαν τα μαθήματά τους μετά το κλείσιμο.

22

Κατά τον Girard, η ζωή στην Περίκλειστη Πόλη έμοιαζε με τη ζωή στο χωριό, λόγω των συνθηκών ακραίας εγγύτητας τόσο στη δουλειά όσο και στο σπίτι. Η ενενηντάχρονη Yu Yi ζούσε με τη νύφη της σε ένα μικρό διαμέρισμα στον τρίτο όροφο. Κατά κανόνα, οι νύφες γηροκομούσαν τα πεθερικά τους.

23

Η Περίκλειστη Πόλη είχε το δικό της μικροκλίμα. Κατά τον Girard, αυτό οφειλόταν στις άπειρες σωληνώσεις και καλωδιώσεις, και στις ανοιχτές υδρορροές που διέτρεχαν το σύμπλεγμα. Τα χαμηλότερα επίπεδα ήταν διαρκώς ζεστά, υγρά, και νοτισμένα.

24

Λόγω των δύσοσμων, υγρών συνθηκών στα χαμηλά, οι ταράτσες στην Κοουλούν είχαν μετατραπεί σε κοινόχρηστους χώρους, όπου οι άνθρωποι κατά τα απογεύματα και τα βράδια χαλάρωναν, έβαζαν μπουγάδα, διάβαζαν τα μαθήματά τους ή έκαναν εξάσκηση σε μουσικά όργανα.

 

25

«Ήταν σαν ένας παράξενος, αστικός κήπος. Υπήρχαν τόνοι οικιακών απορριμμάτων. Ήταν απαίσιο θέαμα, αλλά σε σύγκριση με τα χαμηλότερα επίπεδα ο αέρας ήταν καθαρός και δροσερός. Ήταν ωραία να ανεβαίνεις εκεί πάνω, αν ζούσες και δούλευες στους  κάτω ορόφους», λέει ο Girard.

26

Παρά το γεγονός ότι η εγκληματικότητα είχε σταδιακά περιοριστεί,  ούτε οι Βρετανοί ούτε οι Κινέζοι μπορούσαν να ανεχτούν την κατάσταση. Το 1987, οι δύο κυβερνήσεις συμφώνησαν να γκρεμίσουν την πόλη. Αφού έκαναν έξωση στους 33.000 κατοίκους μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, το 1993 ξεκίνησαν την κατεδάφιση. Οι κάτοικοι έλαβαν χρηματική αποζημίωση, αλλά πολλοί διαμαρτυρήθηκαν ότι αυτό δεν ήταν αρκετό.

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Εικαστικά

Το dim/art στο facebook
Το dim/art στο facebook

 

One comment

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.