Marlon James, ένας μάλλον απροσδόκητος νικητής του βραβείου Man Booker 2015

winner

—Πηγή: Guardian | Απόδοση-Επιμέλεια: Ελένη Κεχαγιόγλου—

Υπάρχουν μεγάλες αρετές στο  A Brief History of Seven Killings (Σύντομη ιστορία για επτά δολοφονίες), ένα πολυφωνικό μυθιστόρημα για τη βία των συμμοριών στην Τζαμάικα.

9781594633942Έχοντας να επιλέξουν από μια short list με εξαιρετικά ανόμοια μεταξύ τους βιβλία, τα μέλη της κριτικής επιτροπής του Booker είχαν δύσκολη δουλειά να κάνουν φέτος, δυσκολότερη πάντως από ό,τι συνήθως. Πώς, λ.χ., να επιλέξει κανείς ανάμεσα σε ένα πειραματικό από άποψη μορφής μυθιστόρημα για τη βία και την πολιτική διαφθορά στην Τζαμάικα από το 1970 έως το 1990 (το έργο του φετινού νικητή εντέλει) και σε ένα βαθιά ανθρώπινο και ρεαλιστικό μυθιστόρημα για τη μετανάστευση από την Ασία στην Αγγλία (Sunjeev Sahota, The Year of the Runaways). Ή πώς να επιλέξει κανείς ανάμεσα σε ένα μυθιστόρημα για τα μυστικά μιας οικογένειας σε διάρκεια 50 ετών (Anne Tyler, A Spool of Blue Thread)  και σε μια εγκεφαλική κατασκευή, με τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα, σχετικά με τον σύγχρονο διαρκώς καλωδιωμένο κόσμο  (Tom McCarthy, Satin Island), ή ανάμεσα σε ένα πρώτο μυθιστόρημα που συνδυάζει τη λαϊκή παράδοση και την πολιτική στη Νιγηρία (Chigozie Obioma, The Fishermen) με το, θεωρούμενο ως φαβορί από τα γραφεία στοιχημάτων, A Little Life της Αμερικανίδας Hanya Yanagihara, μια κλειστοφοβική ιστορία σχετικά με τα τραυματικά αποτελέσματα της παιδικής κακοποίησης στις τάξεις των επιτυχημένων Νεοϋορκέζων.

Μπορεί να μην κέρδισε ούτε και φέτος συγγραφέας εξ Αμερικής το βραβείο που θεσπίστηκε πριν από 40 και πλέον χρόνια στη Μεγάλη Βρετανία, είχαμε όμως μια άλλη πρωτιά: για πρώτη φορά ο νικητής είναι Τζαμαϊκανός. Με την επιλογή του η κριτική επιτροπή μπορεί να υπερηφανεύεται ότι βράβευσε το μυθιστόρημα με την υψηλότερη λογοτεχνική αξία, και μάλλον το πιο απαιτητικό για τον αναγνώστη — κάτι, το οποίο αποκαλύπτει πολλά, δεδομένου ότι στη λίστα συμπεριλαμβανόταν και ο Tom McCarthy. To σκληρό θέμα είναι —όπως δήλωσε ο Πρόεδρος των κριτών Michael Wood— «πραγματικά, αρκετά καταθλιπτικό».

M.J. 2015

Ο 44χρονος συγγραφέας, που ζει στη Μινεάπολη, είχε πάντως αποκτήσει πλήθος φαν· μάλιστα, οι New York Times, στην εκθειαστική τους κριτική για το έργο στο επίκεντρο του οποίου βρίσκεται η απόπειρα δολοφονίας του Μάρλεϊ (ο οποίος δεν κατονομάζεται αλλά αναφέρεται ως «ο τραγουδιστής») το 1976, είχαν μεταξύ άλλων γράψει ότι πρόκειται για έργο που θυμίζει: «ριμέικ ταινίας του Ταραντίνο, αλλά με σάουντρακ από τον Μπομπ Μάρλεϊ και σενάριο με την υπογραφή του Όλιβερ Στόουν και του Γουίλιαμ Φώκνερ».

Οι σελίδες του μυθιστορήματος γεμίζουν από τα βίαια γεγονότα και λάμπουν χάρη στην εκθαμβωτική γλωσσική μαστοριά του James. Kαι όπως δήλωσε ο πρόεδρος της κριτικής επιτροπής Michael Wood, πρόκειται για «ένα εκπληκτικό βιβλίο, συναρπαστικό, βίαιο, γεμάτο βωμολοχίες». Και συνέχισε: «Δεν είχαμε καμιά δυσκολία στην απόφασή μας — ήταν, προς έκπληξή μας, μια ομόφωνη απόφαση».Ο νικητής δήλωσε πως ελπίζει η βράβευσή του να ελκύσει την προσοχή στη λογοτεχνία της Καραϊβικής, αν και ομολόγησε ότι, για να γράψει το βιβλίο του, είχε την ανάγκη να φύγει από την Τζαμάικα, καθώς ήταν «ένα μυθιστόρημα της εξορίας… χρειαζόμουν την απόσταση για να πιστέψω ότι δεν θα υπάρξουν συνέπειες…». Επίσης δήλωσε ότι θεωρεί το A Brief History of Seven Killings το πιο παράτολμο μυθιστόρημα που έχει γράψει από την άποψη τόσο της μορφής όσο και του περιεχομένου, κάτι που «επιβεβαιώνεται» και με τη βράβευσή του. Κατά τα άλλα εκείνος θα ήταν, όπως είπε, ευτυχής, αν το έργο του άρεσε έστω σε δύο αναγνώστες.

Ο James αφιέρωσε το βραβείο στον πατέρα του, με τον οποίο δήλωσε πως είχε «σαιξπηρικές μονομαχίες ως παιδί για το ποιος θα εκφωνήσει τον μεγαλύτερο μονόλογο». Για να καταλάβετε, φανταστείτε τον πατέρα και τον γιο του σε ένα rum bar της Τζαμάικας. Η μαμά του, πάντως, δεν διάβασε παρά μόνο τις πρώτες σελίδες του βιβλίου — δεν άντεξε τις τόσες πολλές βρισιές. Αυτό είναι ένας λόγος που κάποιοι δεν διαβάζουν το βιβλίο, ενώ ένας άλλος είναι επειδή, όπως χαρακτηριστικά είπε ο Marlon James, «μου εξομολογούνται ότι είναι πολύ “καλό” για εκείνους…»Ο James εισέπραξε χθες το βράδυ το βραβείο του, σε επίσημο δείπνο στο Guildhall του Λονδίνου, που συνοδεύεται από 50.000 λίρες. Λογικά, θα επακολουθήσουν υψηλότατες πωλήσεις για το βιβλίο που εκδόθηκε από έναν μικρό και ανεξάρτητο εκδοτικό οίκο. Ο περσινός νικητής Richard Flanagan με το The Narrow Road to the Deep North πούλησε 300.000 αντίτυπα στη Μεγάλη Βρετανία και 800.000 παγκοσμίως (αν και στην Ελλάδα δεν έχει προς το παρόν εκδοθεί).

booker 2015 all

Αριστερά προς τα δεξιά: Sunjeev Sahota (Μεγάλη Βρετανία), Chigozie Obioma (Νιγηρία), Hanya Yanagihara (ΗΠΑ), Anne Tyle (ΗΠΑ), Tom McCarthy (Μεγάλη Βρετανία) και Marlon James (Τζαμάικα).
Φωτογραφία: Niklas Halle’N/AFP/Getty Images

Ας ελπίσουμε ότι το βιβλίο του James θα μεταφραστεί στα ελληνικά, δεδομένου ότι —σύμφωνα με τον Wood— «υπάρχει έξαψη και πάθος από την αρχή κιόλας του βιβλίου· υπάρχουν στιγμές αστείες, άλλοτε πολύ ανθρώπινες. Δεν πρέπει να αποθαρρυνθούν οι αναγνώστες από το θέμα του βιβλίου. Δεν πρόκειται μεν για εύκολο ανάγνωσμα, αλλά για ένα σπουδαίο βιβλίο που κι αν μιλά για δύσκολα πράγματα και η γλώσσα του γίνεται ακραία, δεν είναι ένα μυθιστόρημα δύσκολο στην προσέγγισή του».

Καλή συνέχεια, Marlon James!

1
Πηγή: http://www.theguardian.com/books/2015/oct/13/marlon-james-is-an-uncompromising-and-exhilarating-man-booker-winner

http://www.theguardian.com/books/2015/oct/13/marlon-james-wins-the-man-booker-prize-2015#img-1

* * *

Το Man Booker International Prize και το δράμα του βιβλιόφιλου

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Βιβλίο

Το dim/art στο Facebook

One comment

  1. Μία διόρθωση μόνο – τυχαίνει να γνωρίζω ότι το βιβλίο του Ρίτσαρντ Φλάναγκαν έχει μεταφραστεί από τον Γ. Μπλάνα και θα κυκλοφορήσει σύντομα από τις Εκδόσεις Ψυχογιός.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.