Home

18

—του Σάκη Κουρουζίδη—

Ο Φρεντερίκ Μπουασσονά, ένας από τους σημαντικότερους φωτογράφους στην ιστορία της φωτογραφίας, επισκέφθηκε και φωτογράφησε την Ελλάδα πολλές φορές.

Είναι ο πρώτος άνθρωπος που πάτησε το πόδι του στην ψηλότερη κορυφή του Ολύμπου, το Μύτικα, το 1913 (μαζί με τον φίλο του Ντανιέλ Μποντ-Μποβί και τον Έλληνα Χρήστο Κάκκαλο, τον οποίο χρησιμοποίησαν ως οδηγό). Ο ίδιος πρότεινε να ανακηρυχθεί ο Όλυμπος ως Εθνικό Πάρκο, κάτι που έγινε το 1938.

Θεωρούσε την Ελλάδα σαν δεύτερη πατρίδα του.

Το αρχείο του περιλαμβάνει περίπου 100.000 (κατά μία άλλη πληροφορία, 200.000) πλάκες με φωτογραφίες από όλο τον κόσμο, ανάμεσα στις οποίες 13.000 περίπου είναι από την Ελλάδα (το αρχείο αυτό αγοράστηκε από το Υπ. Πολιτισμού και το διαχειρίζεται το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης). Το καλοκαίρι του 2014, στο Δίον Πιερίας, εκτέθηκε μέρος του υλικού που αναφέρεται στον Όλυμπο.

Το περίφημο βιβλίο του Ο τουρισμός στην Ελλάδα, κυκλοφόρησε το 1930 σε 4 γλώσσες, αλλά όχι τα ελληνικά, έως σήμερα. Στην Ευώνυμο έχουμε τις 3 από τις 4 αυτές εκδόσεις.

Πέθανε σαν σήμερα, πριν από 70 χρόνια, στις 17 Οκτωβρίου 1946.

Δημοσιεύουμε στη συνέχεια, ένα βιογραφικό κείμενο το οποίο στηρίχθηκε σε στοιχεία του φίλου του Μποντ-Μποβί, ένα δημοσίευμα που αναγγέλλει την έκδοση του προαναφερθέντος βιβλίου και φωτογραφικό υλικό.

Το υλικό προέρχεται από το αρχείο της Ευωνύμου Οικολογικής Βιβλιοθήκης.

01

Frederic Boissonas, 1858 – 1946

Βιογραφικό σημείωμα από στοιχεία
του κ. DANIEL BAUD-BOVY

Ο Φρειδερίκος Μπουασσονά, που ήταν απόγονος διαμαρτυρομένων Γάλλων προσφύγων, γεννήθηκε στη Γενεύη, στις 18 Ιουνίου 1858. Ο πατέρας του, Ερρίκος Μπουασσονά, είχε ιδρύσει ένα φωτογραφείο και έτσι έστειλε το γιό του να μαθητέψει στη φωτογραφική τέχνη, σε διάσημους φωτογράφους της Στουτγάρδης και της Βουδαπέστης.

Στα 1887, ο νεαρός Μπουασσονά ανέλαβε τη διεύθυνση του πατρικού φωτογραφείου. Από τα πρώτα του βήματα έδειξε το πνεύμα της πρωτοβουλίας και του θάρρους, που χαρακτηρίζει ολόκληρη τη δράση του. Μια σειρά από φωτογραφικές μελέτες, πάνω σε πλάκες 50 60, τον επιβάλλουν στο ευρύτερο κοινό, έτσι που, και σήμερα ακόμα, δεν ξεχάστηκαν στη Γενεύη, οι περίφημες εικόνες του που επιγράφονται οι Τρωγλοδύτες, το Θέατρο Γκινιόλ, ο Φάουστ κ.ά. Η πιο σημαντική απ’ αυτές του τις δημιουργίες, που εξάσκησε τη μεγαλύτερη επίδραση στη σταδιοδρομία του, στάθηκε μια Άποψη του Λευκού Όρους, που πάρθηκε από τα υψώματα του Ιούρα με φωτογραφικό τηλεσκόπιο. Στη Διεθνή Έκθεση του Παρισιού, στα 1900, του απονέμεται για τα έργα του το Μεγάλο Βραβείο της Φωτογραφίας, που το ακολούθησαν ένα πλήθος από άλλες διακρίσεις. Σε λίγο το όνομά του γίνεται τόσο ευρύτερα γνωστό στην Ευρώπη, ώστε ιδρύει μια ολόκληρη σειρά από υποκαταστήματα, που τα διευθύνουν παλιοί του μαθητές, που τώρα έγιναν συνεργάτες του.

Η επιτυχία που είχε η δημοσίευση, στα 1896, ενός φωτογραφικού τεύχους με τον τίτλο Το Ελβετικό Χωριό, κατέστησε σε λίγο τον Φ. Μπουασσονά, τον επίσημο εικονογράφο μιας ολόκληρης σειράς από βιβλία πολυτελείας, που μόλις εκδίδονται εξαντλούνται και στα οποία τα διάφορα τμήματα των Άλπεων είναι το κύριο θέμα.

Ύστερα από τις επιτυχίες του αυτές, ο θαυμαστής του Λόρδου Βύρωνα σερ Νάππιερ, του ζήτησε να πάει στην Ελλάδα για να πάρει, με φωτογραφικό τηλεσκόπιο πάνω από τον Κορινθιακό Κόλπο, μια άποψη του Παρνασσού. Στην αποστολή του αυτή παρέσυρε το φίλο του Μπωντ-Μποβύ, που ήταν κι αυτός ενθουσιώδης φίλος της Ελλάδας. Η αρχή αυτή υπήρξε το σύνθημα για μια ολόκληρη σειρά ταξιδιών, που, σε διάστημα είκοσι χρόνων, οδήγησαν τους δυο συντρόφους σε όλες τις ηπειρωτικές και νησιώτικες περιοχές της Ελλάδας και μαζί με το φίλο τους συνταγματάρχη Feyler, τους ανακάτεψαν και στις εκστρατείες των Βαλκανικών πολέμων. Οι περιπλανήσεις τους αυτές είχαν για καρπό τα εξής έργα: En Grece, par Monts et par Vaux και Les Cyclades et la Crete aux gre des vents, δυο τόμους πολυτελείας, με κείμενα του D. Baud-Bovy, που εβραβεύτηκαν από τη Γαλλική Ακαδημία. L’ Image de la Grece (πεντάτομο), Les Campagnes de Macedoine et de Serbie, με κείμενο του συνταγματάρχη Feyler (3 τόμ.), L’ Acropole d’ Athenes, Le Parthenon, με κείμενο του καθ. Ch. Piccard, La Grece immortelle, Dans le sillage d’ Ulysse, και τα δυο με κείμενο του Victor Berard. Λίγα χρόνια αργότερα πηγαίνει στην Αίγυπτο, προσκαλεσμένος από τον Κεδίβη, για να συνθέσει ένα τόμο, που θα αποτελέσει το αντίστοιχο των βιβλίων μεγάλου σχήματος που αφιέρωσε στην Ελλάδα και στο Αιγαίο Πέλαγος. Πήγε επίσης για φωτογραφικές εργασίες στην Τύνιδα και στο Όρος Σινά.

Ακούραστος πεζοπόρος και ακατάβλητος ορειβάτης, είχε αναρριχηθεί στις κυριότερες κορυφές των Άλπεων του καντονίου του Βω, της περιοχής της Βέρνης και της Σαβοΐας. Εθεωρείτο ένας από τους σκαπανείς της χιονοδρομίας στη γαλλόφωνη Ελβετία. Στα πρώτα χρόνια του 20ου αιώνα, μαζί με τον D. Baud-Bovy, πέρασαν με σκι τον ψηλό αυχένα του Lotschenlucke και κατέβηκαν τον μεγάλο παγετώνα του Aletsch. Με την ίδια συντροφιά, μαζί με τον κυνηγό των αγριοκάτσικων Κάκκαλο, κατέκτησε στα 1913 την ψηλότερη κορυφή του Ολύμπου, όπου ξαναγύρισε στα 1919 για να συμπληρώσει το φωτογραφικό του αρχείο. Με τη συντροφιά εκείνων που αποτέλεσαν σε λίγο το νεαρό Ελληνικό Ορειβατικό Σύνδεσμο, οδήγησε, στα 1927, εκεί μια ομάδα από ξένους αλπινιστές.

Δυο φορές, στα 1920 και στα 1939, η Ελληνική Πολιτεία, αναγνωρίζοντας τις υπηρεσίες του, τον τίμησε με ανώτατα παράσημα.

Φέρνοντας στη θύμησή του τις αναμνήσεις που είχε πάρει μαζί του από τη χώρα που θεωρούσε λίγο σαν δεύτερή του πατρίδα, τελείωσε τη μακρυά και τόσο θαυμαστά εργατική ζωή τους στις 17 Οκτωβρίου 1946.

(Μετάφραση και διασκευή Νάσου Τζάρτζανου)
(Κείμενο από το περιοδικό “Το Βουνό”, 1946 )

14

Ο τουρισμός στην Ελλάδα

Ο γνωστός Ελβετός φιλέλλην, καλλιτέχνης-φωτογράφος κ. Fred. Boissonas εξέδωσε τον περασμένο χρόνο στην Ελβετία, σ’ ένα κομψό τεύχος μια μελέτη του για τον Τουρισμό στην Ελλάδα.

Η έκδοσις πολυτελεστάτη που συνοδεύεται από εκλεκτές φωτογραφίες, σπανίας καλλιτεχνικής αξίας, εκυκλοφόρησε σε τέσσαρες γλώσσες.

Ένα μεγάλο μέρος της μελέτης αυτής που περιλαμβάνει κι’ ένα κεφάλαιο για την Ελλάδα από οικονομικής απόψεως, είναι αφιερωμένο στον Όλυμπο και στην ιδέα που υποστηρίζει ο κ. Boissonas, για τη δημιουργία ενός Εθνικού Κήπου της Ελλάδος.

Η εξαιρετική θέση του καλλιτέχνη, η ειδικότης του στα ζητήματα αυτά και η αμέριστη εκτίμηση που απολαμβάνει απ’ όσουν τον γνώρισαν κατά τις συχνές περιοδείες του στην Ελλάδα δίνει μια εντελώς ιδιαίτερη σημασία στην μελέτη του αυτή, που εκτός ότι αποτελεί όπως παρουσιάστηκε, ένα πραγματικό έργο τέχνης, είνε απαραίτητο να διαβαστή απ’ όσους ενδιαφέρονται για την ανάπτυξη του Τουρισμού εν γένει, την στιγμή μάλιστα που αντιμετωπίζονται τόσα προβλήματα.

Μεταφράζομε για τους αναγνώστας των Εκδρομικών μερικά αποσπάσματα απ’ το εκλεκτό αυτό βιβλίο, εκείνα που αφορούν ιδίως τον Όλυμπο.

Περιοδικό Εκδρομικά, 21 (1931)

* * *

Εδώ άλλες επετειακές αναρτήσεις του dim/art

Το dim/art στο facebook

Το dim/art στο twitter

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s