Παράδοση άνευ όρων;

βολτα 2014

Βόλτα, 2014

H ελληνικότητα ήταν ο «δαίμονας» ή ο «άγγελος» για την τέχνη (σας); — απαντά η Ελένη Θεοφυλάκτου

Σε κάθε περίπτωση η περιπλάνηση σε αυτό το ερώτημα – όπως και σε κάθε ερώτημα – μπορεί να μας οδηγήσει σε κάποιες στιγμές ξαστεριάς, ενώ ως έναν βαθμό νομίζουμε ότι ζούμε στο φως της μέρας.

Πολλές φορές δαιμονοποιούμε τον άγγελο ή και το αντίθετο. Η ροπή που έχει το ανικανοποίητο της ανθρώπινης φύσης να ζητάει κάτι «άλλο», κάτι «πέραν», κάτι «Κάτι».

Η ελληνικότητα –όχι με την έννοια της εθνικότητας– είναι αλλιώτικο από την «γερμανικότητα», τη «γαλλικότητα», την «πακιστανικότητα». Είναι ιδιότητα η ελληνικότητα, δεν είναι εντοπιότητα.

Εάν υποκύψουμε στη ρομαντική αντίληψη που τρυφερά αποκαλούμε «παράδοση» (στην προκειμένη περίπτωση, ελληνική παράδοση), διατρέχουμε τον κίνδυνο της παράδοσης άνευ όρων. Όπως κι έχει συμβεί κατά κόρον κι εξακολουθεί να συμβαίνει.

Ελληνικότητα είναι μια ωραία λέξη, όπως και φιλία, όπως και δίκαιο και πολλές άλλες. Είναι όμως και εξαιρετικά αινιγματικές. Ανάλογα με τις διαδρομές που διανύει αυτό που με απλά λόγια λέμε χαρακτήρας –ανεβοκατεβάζοντάς μας σε ορθή ή ανάστροφη στάση– θριαμβεύει η αξία της ελληνικότητας και άλλοτε βουλιάζει. Άλλοτε λειτουργεί ως καταφύγιο, άλλοτε εξουσιάζει και μας διαπερνά και άλλοτε με δυσφορία απομακρύνουμε το βάρος της.

Προσωπικά, ενώ θεωρώ ότι είναι κάτι που δεν με απασχόλησε, παρατηρώ ότι σε παλαιότερη δουλειά μου φανερώθηκε (συγκαλυμμένα ίσως) με σύμβολα, με συνθήματα σαρκαστικά κλπ. Εμπαίζοντας περισσότερο με στοιχεία της ελληνικότητας από φόβο μην γίνουν στοιχειά.

Απαντώ με μια υπο-ερώτηση: η ελληνικότητα δαίμονας ή άγγελος διατρέχει την ύπαρξή μας δημιουργικά; Ανοίγει την σκέψη μας, συντονίζει τον άνθρωπο με τον κόσμο, ή μας παρέχει μια έσχατη σανίδα σωτηρίας της εθνικής μας προίκας;

IMG_8619

 * * *

Κάθε εβδομάδα ένας εικαστικός καλλιτέχνης απαντά στο ερώτημα του dim/art «H ελληνικότητα ήταν ο «δαίμονας» ή ο «άγγελος» για την τέχνη (σας);» Επιχειρούμε δι’ αυτής της οδού να επαναφέρουμε ένα ερώτημα για τον νεοελληνικό πολιτισμό που τέθηκε ήδη αρκετές φορές και που αποτέλεσε κεντρικό μάλλον άξονα των αναζητήσεων της γενιάς του ’30 και να δούμε, βάσει των απαντήσεων, εάν έχει νόημα να τίθεται ξανά, με νέους όρους και σε εντελώς διαφορετικές συνθήκες ή αν έχει ξεπεραστεί οριστικά. Πώς απαντούν «νεότεροι» και «παλαιότεροι» καλλιτέχνες σε μια ερώτηση που βασάνισε μια ολόκληρη γενιά, αυτήν του 1960, αλλά και παγίδευσε τη σύγχρονη ελληνική τέχνη και λογοτεχνία;
Επιμέλεια: Δρ. Δωροθέα Κοντελετζίδου, ιστορικός/θεωρητικός τέχνης.

* * *

Στο «Cafe dim/art» γίνονται διαδικτυακές συναντήσεις σύγχρονων ελλήνων συγγραφέων και λογοτεχνών.

Εδώ άλλες αναρτήσεις από το Cafe dim/art

Το dim/art στο facebook

One comment

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.