Άκρη δεν έχει ο ουρανός

Αποχαιρετώντας τον Γιάννη Κακουλίδη

—του Γιάννη Παπαθεοδώρου—

Ο θάνατος του Γιάννη Κακουλίδη σκόρπισε πένθος και θλίψη σε όλους όσους τον γνωρίσαμε μέσα από τις διαφορετικές ταυτότητες που τον συνόδευαν: την καλλιτεχνική, την πολιτική, την επαγγελματική, τη δημοσιογραφική. Περιστοιχισμένος από έναν ευρύ κύκλο κοινωνικών επαφών, ο Γ.Κ. κέρδιζε γρήγορα τους συνομιλητές του με το χιούμορ του, την καλλιέργεια του αλλά και τη μόνιμη προσήλωσή του στην υπόθεση της «κυβερνώσας Αριστεράς». Όταν μάλιστα η επαφή εξελισσόταν σε φιλία, ο ίδιος άφηνε σταδιακά να ξετυλιχτεί το νήμα της ζωής του, αναδεικνύοντας σταδιακά όλα τα ίχνη μιας γοητευτικής και συχνά αντιφατικής διαδρομής. Μιλούσε για το λαϊκό Πειραιά, για το στιγματισμένο σπίτι και τον εξόριστο πατέρα, για τους Λαμπράκηδες και την ΕΔΑ, για το «Νέο Κύμα» αλλά και για το χώρο της διαφήμισης, τα μεγάλα αυτοκίνητα, τα ωραία κρασιά και τα καλά ξενοδοχεία, τα ακριβά γούστα και τις υψηλές γνωριμίες.

Στην πορεία, ο συνομιλητής του καταλάβαινε πως, τελικά, η ατομική διαδρομή δεν ήταν τόσο αντιφατική. Ο Γ. Κ. ήταν ένα πολύ ενδιαφέρον παράδειγμα της μετάβασης από τα δίσεκτα μετεμφυλιακά χρόνια στη μεταπολιτευτική σταθερότητα και την κοινωνία της αφθονίας. Το φαινόμενο το περιγράφει ο ίδιος σε μια συνέντευξή του, αντισταθμίζοντας την ατομική ευθύνη και την ενεργό πολιτική συμμετοχή : «Να κατανοήσουμε ότι η κοινωνία του ευδαιμονισμού -μέλη της οποίας προθύμως γίναμε ή προσπαθήσαμε να γίνουμε όλοι, ήταν μια Κίρκη που δεν μας άξιζε∙ και να στραφούμε με ευθύνη προς την πολιτική, που την είχαμε κυριολεκτικά παρατήσει στα χέρια ανεύθυνων». Ο αυτοκριτικός τόνος δεν πρέπει να εκληφθεί ως τέχνασμα. Ο Γ. Κ. είχε πληρώσει προσωπικά το βαρύ τίμημα της ανόδου αλλά και της πτώσης, στο μιντιακό τοπίο.

Αυτό άλλωστε κάνει την περίπτωσή του ακόμη πιο χαρακτηριστική για μια σειρά πολιτισμικών διεργασιών, στα χρόνια του βίου του. Δεν είναι τυχαίο πως δύσκολα μπορεί κανείς να νιώσει τη «λάμψη του ‘60» χωρίς τους στίχους του Κακουλίδη, τις περιπέτειες της αριστεράς χωρίς τη σφραγίδα των κομματικών οργανισμών στις οποίες συμμετείχε, τη γκροτέσκα κωμωδία του Χάρυ Κλυν χωρίς τα κείμενα του, τον Νέο Ελληνικό Κινηματογράφο χωρίς τα σενάρια που έγραψε, τις γνωστές τηλεοπτικές διαφημίσεις, χωρίς τις ατάκες που βγήκαν από την πέννα του. Κατά κάποιον τρόπο, ο Γ. Κ. συμπύκνωσε το κλίμα μιας εποχής, με το λόγο και τη δράση ενός αριστερού πολίτη, που παρακολουθούσε τα γεγονότα με τις απαραίτητες «στοχαστικές προσαρμογές» και τις διαρκείς αναθεωρήσεις. Κατανοώντας έγκαιρα ότι η επικοινωνία εξελίσσεται στο μεγαλύτερο όπλο διαμόρφωσης συνειδήσεων, νοοτροπιών και συμπεριφορών, ο Γ. Κ. διαμόρφωσε ένα προσωπικό ύφος στηριγμένο κυρίως στη σάτιρα της νεοελληνικής κοινωνίας∙ μια σάτιρα που ήξερε να βλέπει σε βάθος τις ροπές των κοινωνικών μετασχηματισμών και τις μεταλλάξεις των εξουσιών.

Τα τελευταία χρόνια —και παρ’ όλο τον κλονισμό της υγείας του—,  επέλεξε να ριχτεί ξανά στην πολιτική (ΔΗΜΑΡ), επικεντρώνοντας την κομματική του δράση του στην πολιτιστική πολιτική. Οι κομματικές έριδες, οι συγκρούσεις, ακόμη και οι απογοητεύσεις δεν τον εμπόδισαν να διατηρήσει την πίστη του σε μια «αριστερά της ευθύνης», που θα σχεδίαζε ένα δικαιότερο μέλλον με ρεαλισμό και πραγματισμό. Τον αποχαιρετάμε σήμερα με τους δικούς του στίχους, που πάντα θα υπενθυμίζουν ότι η διάρκεια αυτής της προσπάθειας δεν εξαντλείται σε μία «έφοδο στον ουρανό». Άλλωστε «άκρη δεν έχει ο ουρανός». Ο Γ. Κ. το ήξερε καλά αυτό. Και μας έκανε να το τραγουδήσουμε ∙ ακόμη και τούτη την ώρα, που το κενό της απουσίας του βαραίνει απότομα μέσα στις συντροφιές μας.

Άκρη δεν έχει ο ουρανός, 
αρχή δεν έχει η δύση.
Τέλος δεν έχει ο καημός, 
το χαμογέλιο θλίψη.

f802b178ae-622x330

Η κηδεία του Γιάννη Κακουλίδη θα γίνει σήμερα, Δευτέρα 16 Νοεμβρίου, στις 3 μ.μ., από το νεκροταφείο Πεντέλης.

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Ποικίλα (επίκαιρα)

Το dim/art στο facebook

One comment

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.