Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας 2016

Το Τμήμα Γραμμάτων, Βιβλίου & Ψηφιακού Περιεχομένου της Διεύθυνσης Εφαρμογής Πολιτιστικής Πολιτικής της Γενικής Διεύθυνσης Σύγχρονου Πολιτισμού του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού ανακοίνωσε σήμερα τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας 2016, που αφορούν εκδόσεις έτους 2015, στα οποία κατέληξε η Επιτροπή Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας από τον «βραχύ κατάλογο» των υποψήφιων προς βράβευση έργων.
Παράλληλα δόθηκε στη δημοσιότητα το σκεπτικό βράβευσης της αρμόδιας Επιτροπής για κάθε κατηγορία βραβείου.

ΜΕΓΑΛΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Στον Βασίλη Βασιλικό, για το σύνολο του έργου του.

ΣΚΕΠΤΙΚΟ: Ο Βασίλης Βασιλικός, γεννημένος στην Καβάλα το 1934 και με σπουδές κινηματογράφου στη Νέα Υόρκη, είναι ένας συγγραφέας που εμφανίστηκε αρκετά πρώιμα στα γράμματα με το βιβλίο του Η διήγηση του Ιάσονα. Στα χρόνια που ακολούθησαν τα βιβλία του πάντοτε έκαναν ιδιαίτερη αίσθηση και ήταν πάντα σε γόνιμο διάλογο με την ευρωπαϊκή και την αμερικανική λογοτεχνία. Πέρα από την νεανική τριλογία του Το φύλλο, το Πηγάδι και Το αγγέλιασμα, ο Βασιλικός είναι ο συγγραφέας του μυθιστορηματικού χρονικού Ζ, όπου αναπαρέστησε με μεγάλη αφηγηματική δεινότητα τη δολοφονία του βουλευτή Γρηγόρη Λαμπράκη το 1963. Το Ζ με την μεταφορά του στον κινηματογράφο από τον Κώστα Γαβρά έκανε πολύ γνωστό τον συγγραφέα σε όλο τον κόσμο. Με την αυτοεξορία του σε χώρες της Ευρώπης μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του 1967 έγινε ένας από τους διαχρονικά πιο γνωστούς ΄Ελληνες συγγραφείς, ενώ τα βιβλία του μεταφράστηκαν σε πολλές γλώσσες. Εκτός από το καθεαυτό συγγραφικό του έργο που εξακολουθεί έως σήμερα να είναι δραστικό, ο Βασιλικός ανέπτυξε και έντονη πολιτισμική δράση από δημόσιες θέσεις που κατά καιρούς είχε: στην ελληνική τηλεόραση, ως εκπρόσωπος της Ελλάδας στην Unesco, ως Πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων και ως δημιουργός της πολύχρονης τηλεοπτικής εκπομπής Άξιον εστί. Έχοντας υπόψη της όλα τα πλούσια και σημαντικά στοιχεία του έργου και της ενγένει προσφοράς του, η Επιτροπή αποφάσισε ομόφωνα να τον τιμήσει με το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων.

βασιλικός β


ΚΡΑΤΙΚΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΟΣ

Στον Θεόδωρο Γρηγοριάδη, για το έργο του με τίτλο Ζωή μεθόρια, Εκδόσεις Πατάκη.

γρηγοριάδης βιβλίο

ΣΚΕΠΤΙΚΟ: Ο Θεόδωρος Γρηγοριάδης εντάσσει στην πλοκή του βιβλίου του αυτού (χαρακτηρίστηκε μυθιστόρημα δρόμου) το κλίμα της γενιάς που ενηλικιώθηκε στα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης και πορεύτηκε μέσα από κοινωνικοπολιτικές μεταμορφώσεις. Η ηρωίδα του, η Ζωή, που χαρακτηρίζεται από τη ρευστότητα και την επίμονη προσήλωση στην έννοια της ελευθερίας, αυτονομείται και επαναπροσδιορίζεται ξεριζώνοντας από μέσα τις εμμονές και δεισιδαιμονίες.

γρηγοριάδης

Στην κατηγορία των μυθιστορημάτων αποτέλεσε αντικείμενο συζήτησης και συμμετείχε στην τελική ψηφοφορία και το βιβλίο του Τάκη Θεοδωρόπουλου, Βερονάλ, Εκδόσεις Μεταίχμιο. Πέρα από το ότι ο Θεοδωρόπουλος συστήνει στο πλατύ κοινό της λογοτεχνίας έναν λόγιο, τον Ιωάννη Συκουτρή, που ίσως δεν έχει καν ακούσει, συγχρόνως αναβιώνει τη ζωή, τα ήθη και την καθημερινότητα της νεοελληνικής κοινωνίας της εποχής. Κι όλα αυτά με μια γοητευτική γραφή και μια πολύ προσεγμένη γλώσσα που ορίζουν ένα απολαυστικό ανάγνωσμα.

Επίσης στην ίδια κατηγορία συζητήθηκε και το βιβλίο της Κάλλιας Παπαδάκη, Δενδρίτες, Εκδόσεις Πόλις. Με φόντο το Κάμπτεν του Νιου Τζερσεϋ, εκτυλίσσεται η ιστορία ενός Έλληνα μετανάστη που έφτασε στις ΗΠΑ την εποχή της ποτοαπαγόρευσης και του γιου του, ο οποίος γεννήθηκε εκεί, χωρίς τελικά να καταφέρει και αυτός να πραγματοποιήσει το αμερικανικό όνειρο. Το βιβλίο, προϊόν έρευνας, διαθέτει αφηγηματικές αρετές. Η συγγραφέας  διακρίθηκε από την πρώτη της εμφάνιση στο χώρο του βιβλίου με τον  Ήχο του ακάλυπτου (διηγήματα).

ΚΡΑΤΙΚΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΔΙΗΓΗΜΑΤΟΣ – ΝΟΥΒΕΛΑΣ

Στον Ηλία Παπαμόσχο, για το έργο του με τίτλο Η αλεπού της σκάλας και άλλες ιστορίεςΕκδόσεις Κίχλη.

παπαμόσχος βιβλίο

ΣΚΕΠΤΙΚΟ: Ο Παπαμόσχος με τρόπο λιτό, κοφτό, σχεδόν λαχανιαστό, καταπιάνεται με θέματα παραδοσιακά της διηγηματογραφίας. Πράγματα απλά και ευτελή με τον ιδιαίτερο λόγο του Παπαμόσχου μεγαλώνουν και απλώνουν ως εκεί που φτάνει η φαντασία του αναγνώστη. Όλα τα διηγήματα της συλλογής ισότιμα σε αφηγηματική δύναμη προσφέρουν αφορμές για προβληματισμό.

παπαμόσχος

Από τα άλλα βιβλία διηγημάτων συζητήθηκε και συμμετείχε στην ψηφοφορία το βιβλίο της Έλενας Μαρούτσου, Οι χυδαίες ορχιδέες, Εκδόσεις Κίχλη. Ιστορίες που, είτε ομολογούν είτε υπαινίσσονται το θέμα της σεξουαλικότητας, ορίζουν ένα θεματικό σύνολο αρμονικά δουλεμένο με ωραίο λόγο και εύστροφο χειρισμό της γλώσσας. Μοιάζουν όμως να επαναλαμβάνονται πράγμα που αποδυναμώνει κάποιες από τις ιστορίες αυτές. 

ΚΡΑΤΙΚΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΠΟΙΗΣΗΣ

Εξ ημισείας, στον Δημήτρη Αγγελή, για το έργο του με τίτλο Ένα ελάφι δακρύζει πάνω στο κρεβάτι μουΕκδόσεις Πόλις και στη Σοφία Κολοτούρου για το έργο της με τίτλο Η τρίτη γενιάΕκδόσεις Τυπωθήτω.

αγγελής βιβλίοκολοτ βιβλίο

ΣΚΕΠΤΙΚΟ: Στο βιβλίο του ο Δημήτρης Αγγελής τολμά, τόσο σε επίπεδο ποιητικού πειραματισμού, όσο και σε επίπεδο ιδεών. Απογυμνωμένος από ωραιοποιήσεις και εξωραϊσμούς, στέκεται μονάχος απέναντι στη ίδια του την τέχνη και εκπέμπει σήματα ζώσας ποιητικής αγωνίας για τον καιρό του. Η εικονοπλαστική ικανότητά του φαίνεται καθαρά και στο εξής ποίημα: Κορίτσι άγουρο η πόλη μου σήμερα/ φοβισμένη με λερό φουστανάκι/ κάθεται στα σκαλιά της πολυκατοικίας της/ απλώνει το χέρι στους περαστικούς/ μαζεύει σπασμένα δόντια.

αγγελής

Αφηγηματικά, αυτοβιογραφικά ή ποιήματα για τα βιωμένα παρόντα είναι αυτά της Κολοτούρου, η οποία έχει επιστρέψει από τον ελεύθερο στίχο στο μέτρο, στο στροφικό ομοιοκατάληκτο σύστημα. Διαυγή, ευαίσθητα, λυρικά, αξίζουν όχι μόνο για την ανάγνωση και ιδίαν απόλαυση αλλά γιατί ανοίγουν τον δρόμο, εκπαιδεύουν τον αναγνώστη στην εκτίμηση και την απόλαυση της παλαιότερης έμμετρης ποίησης.

κολοτούρου

ΚΡΑΤΙΚΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΔΟΚΙΜΙΟΥ – ΚΡΙΤΙΚΗΣ

Στον Σταύρο Ζουμπουλάκη, για το έργο του με τίτλο Υπό το φως του μυθιστορήματοςΕκδόσεις Πόλις.

zoumbou vivlio

ΣΚΕΠΤΙΚΟ: Καλογραμμένη συλλογή δοκιμίων για δέκα μυθιστορήματα οκτώ πεζογράφων παγκοσμίου εμβέλειας, συνοδευόμενα από ένα εισαγωγικό κείμενο για τον Θερβάντες, πατέρα του ευρωπαϊκού αυτού λογοτεχνικού είδους, και ένα επίμετρο στο οποίο διατυπώνονται απορίες και ερωτήματα για τη σχέση παγκοσμιοποίησης και μυθιστορήματος. Ύφος γλαφυρό, βαθιά γνώση του θέματος, λόγος νηφάλιος και απαλλαγμένος από προσκολλήσεις σε βαριά και δυσνόητα θεωρητικά σχήματα, κάνουν ευχάριστη και επωφελή την ανάγνωση για κάθε ενδιαφερόμενο.

zoumpoulakis

ΚΡΑΤΙΚΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ – ΒΙΟΓΡΑΦΙΑΣ – ΧΡΟΝΙΚΟΥ – ΤΑΞΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

Στον Γιώργο Βέη, για το έργο του με τίτλο Παντού. Μαρτυρίες, μεταμορφώσεις, Εκδόσεις Κέδρος.

βέης βιβλίο

ΣΚΕΠΤΙΚΟ: Ταξιδιωτικές εντυπώσεις από ενδιαφέροντες (όσο και άγνωστους στο ελλαδικό κοινό) χώρους της Άπω Ανατολής, τους οποίους γνωρίζει άριστα ο συγγραφέας. Αφήγηση σε γλώσσα ρέουσα, κάποτε ποιητική, με υψηλές λογοτεχνικές αξιώσεις – όπως συμβαίνει, άλλωστε, στα σχετικά γραπτά του Βέη. Σιγκαπούρη, Κόλπος της Γουινέας, Κίνα, Ταϊβάν, Κορέα, Μαλαισία, Ιαπωνία, Ινδονησία και πρόσωπα, τοπία, έθιμα και ποικίλα γεγονότα του ιστορικού παρελθόντος τους, γίνονται οικεία στον αναγνώστη και του τραβούν το ενδιαφέρον, ωθώντας τον να διαβάσει το βιβλίο απνευστί. Σχετικό φωτογραφικό παράρτημα και ένα επιλογικό κείμενο για τη Σάμο ολοκληρώνουν ένα άρτιο αισθητικά και τυποτεχνικά βιβλίο.

Γιώργος-Βέης-2

Στην ίδια κατηγορία συζητήθηκε και το βιβλίο του Βασίλη Βασιλικού, Ημερολόγιο Θάσου, Εκδόσεις Gutenberg. Γράφοντας ημερολογιακές σημειώσεις στο χωριό του πατέρα του, στη Θάσο, δίπλα σε όσα συμβαίνουν στην εκεί καθημερινότητά του, αναθυμάται στιγμές της ζωής του στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ρέποντας προς την αυτοβιογραφία, σε λόγο ρέοντα και γλαφυρό. Συνοδεύονται από τέσσερα σύντομα κείμενα του συγγραφέα για τη Θάσο.

ΚΡΑΤΙΚΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΠΡΩΤΟΕΜΦΑΝΙΖΟΜΕΝΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ

Εξ ημισείας, στη Βασιλεία Γεωργίου για το έργο της με τίτλο Η έκτη μέραΕκδόσεις Γαβριηλίδης και στον  Χρήστο Κολτσίδα για το έργο του με τίτλο Τα ορεινά, Εκδόσεις Μελάνι.

γεωργίου vivlio_3_0

Η έκτη μέρα είναι ένα πεζογράφημα που ασχολείται με το κρίσιμο θέμα των ορίων ανάμεσα στη ζωή και στον θάνατο. Η Γεωργίου κατορθώνει με διαυγή και λιτό τρόπο να παρουσιάσει την περίπτωση ενός ανθρώπου ο οποίος είναι νεκρός αλλά εξακολουθεί να ζει όπως πριν από τον θάνατό του.

κολτσίδας βιβλίο

Τα ορεινά του Χρήστου Κολτσίδα είναι μία συλλογή ποιημάτων που ανήκουν στη σχετική ποιητική παράδοση του Μάρκου Μέσκου, του Μιχάλη Γκανά και του Τάσου Πορφύρη. Ο κόσμος αυτών των ποιημάτων είναι η ορεινή ελληνική ενδοχώρα και ο πόνος για την καταστροφή της.

ΚΡΑΤΙΚΟ ΕΙΔΙΚΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΣΕ ΛΟΓΟΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΟΑΓΕΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΤΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΠΑΝΩ ΣΕ ΕΥΑΙΣΘΗΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ

Στη Σοφία Νικολαΐδου, για το έργο της με τίτλο Καλά και σήμεραΕκδόσεις Μεταίχμιο.

nikolaidou1100new

Γραφή που διακρίνεται για την ευθύτητα και την τόλμη της για ένα εξαιρετικά ευαίσθητο προσωπικό θέμα, για το οποίο ο ευθύς δημόσιος λόγος σπανίζει, παρά τον μεγάλο αριθμό ανθρώπων που αφορά. Οι εγνωσμένες λογοτεχνικές αρετές της συγγραφέως σε συνδυασμό με την αμεσότητα της ημερολογιακής γραφής δημιουργούν ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον και συναρπαστικό ανάγνωσμα.

Ορισμένα μέλη της Επιτροπής δεν ψήφισαν το συγκεκριμένο βιβλίο αλλά ούτε και πρότειναν κάποιο άλλο προς βράβευση.

ΤΙΜΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ

Η Επιτροπή εισηγείται την απονομή τιμητικής διάκρισης στα λογοτεχνικά περιοδικά «νέο επίπεδο» και «δίοδος» για τη συμβολή τους στην προβολή και διάδοση της ελληνικής λογοτεχνίας.

νεο επίπεδο

Το μεν νέο επίπεδο εκδόθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και η συμβολή του επικεντρώνεται στα ενδιαφέροντα αφιερώματα για πρόσωπα και θέματα της λογοτεχνίας. Η δε δίοδος είναι ένα περιοδικό που αξίζει να προσεχθεί περισσότερο γιατί τόπος έκδοσής του είναι η Δράμα. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν έχει πανελλήνια εμβέλεια, με συνεργασίες από λογοτέχνες και λογίους από όλη την Ελλάδα.

DIODOS 66100

***

Ο βραχύς κατάλογος των υποψηφίων προς βράβευση (για έργα που εκδόθηκαν το 2015), από τον οποίο επελέγησαν οι ανωτέρω βραβευθέντες είναι ο ακόλουθος (αλφαβητικά) :

Α. Υποψήφιοι για το Βραβείο Μυθιστορήματος :

·     Γαλανάκη Ρέα, Η άκρα ταπείνωση, Εκδόσεις Καστανιώτη

·     Γρηγοριάδης Θεόδωρος, Ζωή μεθόρια, Εκδόσεις Πατάκη

·     Θεοδωρόπουλος Τάκης, Βερονάλ, Εκδόσεις Μεταίχμιο

·     Παπαδάκη Κάλλια, Δενδρίτες, Εκδόσεις Πόλις

·     Σωτηρίου Κωνσταντία, Η Αϊσέ πάει διακοπές, Εκδόσεις Πατάκη

    Β. Υποψήφιοι για το Βραβείο Διηγήματος – Νουβέλας :

·     Ατζακάς Γιάννης, Λίγη φλόγα, πολλή στάχτη, Εκδόσεις`Αγρα

·     Κιτσοπούλου Λένα, Το μάτι του ψαριού, Εκδόσεις Μεταίχμιο

·     Μαρούτσου Έλενα, Οιχυδαίες ορχιδέες, Εκδόσεις Κίχλη

·     Παπαμόσχος Λ. Ηλίας, Η αλεπού της σκάλας και άλλες ιστορίες, Εκδόσεις Κίχλη

·     Πέτσα Βασιλική, Μόνο το αρνί, Εκδόσεις Πόλις

    Γ. Υποψήφιοι για το Βραβείο Ποίησης :

·     Αγγελής Δημήτρης, Ένα ελάφι δακρύζει πάνω στο κρεβάτι μου, Εκδόσεις Πόλις

·     Κολοτούρου Σοφία, Η τρίτη γενιά, Εκδόσεις Τυπωθήτω

·     Κούσουλας Λουκάς, Εν παραβολαίς, Εκδόσεις Τυπωθήτω

·     Μαρκόπουλος Θανάσης, Χαμηλά ποτάμια, Εκδόσεις Μελάνι

·     Παπαλεξάνδρου Αριστέα, Μας προσπερνά, Εκδόσεις Κέδρος

  Δ. Υποψήφιοι για το Βραβείο Δοκιμίου – Κριτικής :

·     Ανδρεάδης, Γιάγκος, Ο τραγικός καθρέφτης. Αφήγηση και θέατρο την εποχή της κρίσης, Εκδόσεις Ι. Σιδέρης

·     Αριστηνός, Γιώργος, Αφερέγγυοι και πλάνητες. Δοκίμια για τη λογοτεχνία και τον πολιτισμό, Εκδόσεις Κέδρος

·     Ζουμπουλάκης  Σταύρος, Υπό το φως του μυθιστορήματος, Εκδόσεις Πόλις

·     Κιουρτσάκης Γιάννης, Γυρεύοντας στην εξορία την πατρίδα σου, Εκδόσεις Πατάκη

·     Φωκάς  Νίκος,  Η μοναξιά της ποίησης, Εκδόσεις Νεφέλη

Ε. Υποψήφιοι για το Βραβείο Μαρτυρίας – Bιογραφίας – Χρονικού – Ταξιδιωτικής Λογοτεχνίας :

·     Βασιλικός  Βασίλης, Ημερολόγιο Θάσου, Εκδόσεις Gutenberg

·     Βέης Γιώργος, Παντού. Μαρτυρίες, μεταμορφώσεις, Εκδόσεις Κέδρος

·     Γεωργίου Λολίτα, Συρία. Χρονικό σε θαμπό καθρέφτη, Εκδόσεις Πατάκη

·     Καλογεροπούλου Ξένια, Γράμμα στον Κωστή, Εκδόσεις  Πατάκη

·     Χατζηδάκης Γιώργος, «Ω, άγιε αιθέρα…» [Ιστορία της Ελληνικής Ραδιοφωνίας], Εκδόσεις Polaris

   ΣΤ. Υποψήφιοι για το Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Συγγραφέα :

·      Αρχιμανδρίτη Μαρία, Η μοναξιά της καμπύλης, Εκδόσεις Κέδρος

·      Γεωργίου Βασιλεία, Η έκτη μέρα, Εκδόσεις Γαβριηλίδης

·      Καμπουράκης Γιάννης, Το φως αναλύεται σε χρώματα, Εκδόσεις Κέδρος

·      Κλιγκάτση Μαίρη, Πλευρικά, Εκδόσεις Γαβριηλίδης

·      Κολτσίδας Χρήστος, Τα ορεινά, Εκδόσεις Μελάνι

·      Κορρυβάντη Κωνσταντίνα, Μυθογονία, Εκδόσεις Μανδραγόρας

Τα μέλη της αρμόδιας επιτροπής είναι τα εξής:

1. Αλέξης Ζήρας, Συγγραφέας, Πρόεδρος.
2. Γιώργος Ανδρειωμένος, Καθηγητής του Τμήματος Φιλολογίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών και Πολιτισμικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Μέλος ΔΕΠ, Αντιπρόεδρος.
3. Δημήτρης Καργιώτης, Αναπληρωτής Καθηγητής του Τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Μέλος ΔΕΠ
4. Έλλη Λεμονίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια του Τμήματος Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων Τεχνολογιών, του Πανεπιστημίου Πατρών, Μέλος ΔΕΠ
5. Μαρία Σκιαδαρέση, Συγγραφέας, Μέλος.
6. Πόλυ Χατζημανωλάκη, Κριτικός Λογοτεχνίας
7. Γιάννης Τσίρμπας, Συγγραφέας
8. Λάμπρος Σκουζάκης, Κριτικός Λογοτεχνίας, Μέλος
9. Νένα Κοκκινάκη, Κριτικός Λογοτεχνίας, Μέλος

***

Το dim/art στο facebookΤο dim/art στο twitterinstagram-logoimg_logo_bluebg_2x

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s