Τα φαντάσματα της τρομοκρατίας

—του Σάκη Κουρουζίδη—

Μια θλίψη μ’ έπιασε μόλις σκέφτηκα ότι οι εδώ εκτελεστές της 17 Νοέμβρη θεωρούνται πρότυπα αξιοπρέπειας επειδή δεν αλλάζουν «ιδέες». Η εμμονή στις «ιδέες» της δολοφονίας, της ληστείας και του φτηνού και χυδαίου βερμπαλισμού, ως απόδειξη συνέπειας — «ο ορισμός της αξιοπρέπειας» είπαν κάποιοι!

Διαβάστε —και κάντε τις συγκρίσεις— το κείμενο του γιου του Άλντο Μόρο, αλλά πιο πολύ της Αντριάνα Φαράντα, ηγετικού στελέχους των Ερυθρών Ταξιαρχιών. Η τραγωδία του θύτη, πιο σπαρακτική από αυτήν των συγγενών του θύματος· η συνείδηση της τραγωδίας που προκάλεσε ως ανώτερη μορφή αξιοπρέπειας· το μεγαλείο της «μεταμέλειας» — πολιτικά, ηθικά, ανθρώπινα…

ΣΚ.

Aldo Moro 2

Από τα σημερινά Νέα:

40 χρόνια από τη δολοφονία του Άλντο Μόρο

—Περικλής Δημητρολόπουλος—

Ο ένας είναι ο Τζοβάνι Μόρο, γιος του πρώην πρωθυπουργού της Ιταλίας που σαν σήμερα το 1978 απήχθη από τις Ερυθρές Ταξιαρχίες που τον σκότωσαν ύστερα από 54 ημέρες αιχμαλωσίας. Η άλλη είναι η Αντριάνα Φαράντα, μέλος της οργάνωσης, η οποία διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στην ομηρεία του Μόρο. Ό,τι ακολουθεί είναι ένα απάνθισμα από τις συνεντεύξεις που παραχώρησαν στη Ρεπούμπλικα και στην περίπτωση της Φαράντα από παλαιότερη συνέντευξή της στον υπογράφοντα για τον Ταχυδρόμο.

Τζοβάνι Μόρο: «Ο πατέρας μου είναι παρών σαν φάντασμα»

giovanni moroΗ μνήμη εκείνης της εποχής είναι μια μαύρη τρύπα. Τρία πράγματα, τρεις παθογένειες έχουν γεμίσει αυτήν την τρύπα. Η σιωπή — δεν μιλάει κανείς. Η ντροπή — είναι σαν να είμαστε όλοι ένοχοι για κάτι. Και, τώρα τελευταία, η νοσταλγία. Ούτε η σιωπή, ούτε η ντροπή, αλλά ούτε ασφαλώς και η νοσταλγία μας βοηθούν να καταλάβουμε τι είχε συμβεί τότε. Κι αυτό είναι ακριβώς το πρόβλημα: δεν έχουμε καταλάβει ποιος κέρδισε τον πόλεμο και από ποιον πρέπει να γραφτεί η ιστορία. Δεν είναι καν σαφές τι πόλεμος ήταν εκείνος.

Γι’ αυτό ο πατέρας μου είναι συνεχώς παρών στην πολιτική σκηνή αυτά τα σαράντα χρόνια. Αλλά είναι παρών σαν φάντασμα. Τι είναι τα φαντάσματα; Νεκροί που τριγυρνούν για να θυμίσουν ότι οι άλλοι κάτι τους χρωστούν και ότι το χρέος αυτό δεν έχει ακόμη ξεπληρωθεί. Δεν είναι ήσυχοι και δεν αφήνουν στην ησυχία τους εκείνους που είναι ζωντανοί. Είναι έτσι ακριβώς. Και είναι κοινή πεποίθηση, ακόμη και για κάποιον σαν και εμένα που δεν είναι φανατικός των θεωριών συνωμοσίας, ότι έχουν μείνει σκιές γύρω από την απαγωγή και τη δολοφονία του Άλντο Μόρο, ζητήματα που δεν έχουν ξεκαθαριστεί, αντιφάσεις και εξηγήσεις χωρίς λογική. Κι όλα αυτά μολονότι υποτίθεται ότι οι ένοχοι έχουν δικαστεί και καταδικαστεί.
Ενας από τους λόγους για τους οποίους δεν απελευθερωνόμαστε από εκείνο το φάντασμα είναι ότι η δημόσια συζήτηση παραμένει όμηρος δυο αντιθετικών θέσεων. Από τη μία πλευρά είναι η παρασκηνιολογία για την οποία οτιδήποτε είναι εμφανές δεν είναι αλήθεια και είναι αλήθεια μόνο ό,τι δεν είναι εμφανές. Για όλα, με άλλα λόγια, ευθύνονται κάποιες σκοτεινές δυνάμεις. Από την άλλη πλευρά, είναι ο ρεβιζιονισμός, δηλαδή η αντίληψη ότι είναι θεμιτό να δίνεις εξηγήσεις με πράγματα που δεν εξηγούν τίποτε. Είναι οι δυο όψεις του ίδιου νομίσματος. Γιατί και στις δυο περιπτώσεις η πραγματικότητα πέφτει θύμα των προκαταλήψεών μας.
Ο πατέρας μου θα μπορούσε να είχε σωθεί. Και σήμερα, έπειτα από σαράντα ολόκληρα χρόνια, το ερώτημα εάν με ενδιαφέρει περισσότερο η δικαιοσύνη ή η αλήθεια είναι ψευδεπίγραφο. Γιατί μόνο με την αλήθεια μπορεί να υπάρξει δικαιοσύνη. Είναι μόνο η αλήθεια που αποδίδει δικαιοσύνη.

Αντριάνα Φαράντα: «Η βία, η ένοπλη δράση, προδίδει τους στόχους σου»

adriana farada nΘυμάμαι ότι όσο περνούσαν οι μέρες της απαγωγής τόσο ο εξαφανιζόταν ο πολιτικός Μόρο και αναδυόταν ο άνθρωπος. Εγώ σήμερα θεωρώ τερατώδες να στερείς τη ζωή από οποιονδήποτε. Αλλά το να σκοτώνεις έναν φυλακισμένο είναι το πιο τρομερό πράγμα που μπορείς να κάνεις. Εκτέλεση, μα τι λέξη… Εμείς αγωνιζόμασταν για να καταργηθεί η θανατική ποινή στην Αμερική και μετά κάναμε τα ίδια.

Συναντήθηκα με τη Μαρία Φίντα, την κόρη του Άλντο Μόρο, στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Ήρθε να με βρει στη φυλακή. Ήταν μια στιγμή γεμάτη ένταση. Εκείνη έσπασε πρώτη τη σιωπή γιατί εγώ δεν μπορούσα να μιλήσω. Από τότε αναπτύξαμε μια επαφή, όσο μας επιτρέπει η καθημερινότητα. Δεν μπορώ να πω αν ένιωσα πως με συγχώρησε. Δεν το ζήτησα ποτέ επειδή, αν ζητήσεις συγγνώμη από κάποιον που δεν είναι έτοιμος να σου τη δώσει, μπορεί να προκαλέσεις επιπλέον πόνο. Ίσως μεγαλύτερη σημασία από τη συγχώρεση να έχει η συμφιλίωση.

Αλλά δεν ήταν ούτε η έγνοια για συγχώρεση ούτε η επιθυμία μου για συμφιλίωση που με έκανε να πουλήσω το σπίτι μου για να διαθέσω τα χρήματα στα θύματα. Με οδήγησε το χρέος που αισθανόμουν ότι είχα απέναντί τους. Πίστεψα ότι όφειλα ένα είδος αποζημίωσης σε κάποιους ανθρώπους που είχαν περισσότερη ανάγκη από εμένα. Φυσικά, καμία αποζημίωση δεν μπορεί να γιατρέψει τον πόνο και το πένθος. Το έκανα όταν έμαθα ότι κάποιες οικογένειες θυμάτων της τρομοκρατίας είχαν μεγάλες οικονομικές δυσκολίες. Δεν μπορούσα να κάνω κάτι περισσότερο από αυτό γιατί εκείνο το σπίτι ήταν η μοναδική μου περιουσία.

Οι αιτίες για να πει κανείς ότι καταφεύγει στη βία δεν εξαντλούνται ποτέ, όχι μόνο στην Ελλάδα και την Ιταλία, αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο. Το πρόβλημα είναι ότι η βία δεν λύνει αυτά τα προβλήματα. Έπειτα από αυτήν την προσωπική διαδρομή θα έλεγα ότι η βία φτάνει να ακυρώσει τους σκοπούς για τους οποίους υποτίθεται ότι καταφεύγεις στη χρήση της. Η βία προδίδει τους στόχους σου. Η ένοπλη δράση, η παρανομία και η απομόνωση είναι αδύνατον να δώσουν μια διαφορετική ποιότητα στην κοινωνία, τη ζωή στην καθημερινότητα. Αποτύχαμε τότε γιατί καταλήξαμε να κάνουμε έναν ιδιωτικό πόλεμο με το κράτος που από ένα σημείο και μετά δεν αφορούσε κανέναν.

brigate rosse

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Διάφορες παρεκβάσεις

Το dim/art στο facebook

Το dim/art στο twitter

instagram-logo

img_logo_bluebg_2x

 

 

One comment

  1. φίλοι μου, καλή η προσπάθεια σας αλλά μισή και ατυχής, για πολλούς πολλούς λόγους,
    και ο κυριότερος; πολύ πριν τις Br τον Άλντο Μόρο είχαν εκτελέσει οι ηγεσίες του ιταλικού Κκ και της ιταλικής Χριστιανοδημοκρατίας, απορρίπτοντας κάθε προσπάθεια διαπραγμάτευσης με τους απαγωγείς αντάρτες. Και αυτά τα δυο κόμματα εξέφραζαν τότε περίπου το 75% των ψηφοφόρων [ και τότε στην γείτονα ψήφιζε το 90 με 93% των εχόντων δικαίωμα, εάν δεν με απατά η μνήμη μου]. Πάνω από 60 ημέρες κρατούσαν οι απαγωγείς τον δεξιό ηγέτη και όλες οι πιθανότητες διαπραγμάτευσης έπεφταν στο κενό εξ αιτίας της σκληρής στάσης των δυο ανωτέρω κομμάτων, γιατί απλά δεν ήθελαν πλέον των χριστιανοδημοκράτη ηγέτη ζωντανό, τον πούλησαν μέχρι και οι καλύτεροι του φίλοι.
    Αυτά τα ξέρει πολύ καλά ο γιος του αλλά δεν τα λέει, τα ξέρει πολύ καλά και η Φαράντα,η οποία προς τιμήν της είχε πάρει θέση μες την οργάνωση υπέρ της απελευθέρωσης του δίχως όρους. Το κακό με αυτήν είναι πως μετάνιωσε για την πρότερη στάση της με ανταλλάγματα, μετάνοια χείριστου είδους μιας και εξέτισε λιγότερα χρόνια σχετικά με τους άλλους συντρόφους της και σε σχέση με αντίστοιχες κατηγορίες που τους βάραιναν, αν μ’ εννοείς.
    Όλοι έχουμε δικαίωμα να αλλάξουμε απόψεις, το να αρνείσαι όμως την ταυτότητα σου με αντάλλαγμα εκπτώσεις στην ποινή μου φαίνεται ύποπτο, όταν συμβαίνει αυτό όχι υπό κατάσταση »πολιορκίας» αλλά σε μιαν ήσυχη καθημερινότητα, έ, τότε δεν μπορείς να πεις τίποτα!
    Αυτά τα ολίγα έχει να σας διηγηθεί κάποιος που έζησε από τα μέσα εκείνα τα τόσο έντονα, αληθινά, όμορφα και συνάμα τραγικά για την παγκόσμια αριστερά χρόνια, με όλες τις αντιθέσεις που βρίσκονται βαθιά μέσα στην καθημερινή πάλη ανάμεσα σε σύστημα και εξεγερμένους.
    Με τιμή

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.