Ρομ θα πει «άνθρωπος»

—8 Απριλίου, Παγκόσμια Ημέρα των Ρομά—

Ρομ θα πει «άνθρωπος». Για τους περισσότερους άλλους, Ρομ είναι ο Άλλος. Είναι αυτός που ζει έξω, στην άλλη μεριά του ποταμού, που βρίσκεται —και πρέπει να παραμείνει— πέρα από τα όρια της κοινότητας. Κανείς δεν τον θέλει δίπλα του, κοντά του.

Πηγαίνουμε στο σινεμά και βλέπουμε  το Ρομ, τον Καιρό των Τσιγγάνων, το Γκάτζο Ντίλο. Αλλά αυτά είναι ταινίες.

Κι όμως, δεν είναι μόνο ταινίες: είναι η ζωή των Ρομά. Και Ρομ θα πει «άνθρωπος».

* * *

Όλοι οι Ρομά σφάζουν αρνιά,
μα εγώ ο φτωχός κάθομαι χώρια,
η μέρα των Ρομά, η μέρα μας,
η μέρα μας,
Ederlezi…

Ederlezi — η γιορτή του Άη Γιώργη, μια από τις μεγαλύτερες γιορτές των Ρομά των Βαλκανίων. Djurdjevdan στα σέρβικα, το όνομα Ederlezi  προέρχεται από την αντίστοιχη τούρκικη γιορτή hıdrelez την ίδια μέρα — η οποία, με τη σειρά της, ετυμολογείται από τον χριστιανό Προφήτη Ηλία. Το Ederlezi  γιορτάζεται στις 6 Μαΐου, του Αγίου Γεωργίου με το παλιό ημερολόγιο. Με ψητά αρνιά και βαμμένα αυγά μετά από πολυήμερη νηστεία, με αναμμένα κεριά και με κλαράκια αχλαδιάς, με καθαρτήριες τελετές με νερό από την πηγή ή το ποτάμι οι Ρομά ξορκίζουν το σκοτάδι και τον χειμώνα, ζητούν καλή σοδειά και καλή τύχη και υποδέχονται την άνοιξη.

* * *

Ο Τζάνγκο Ράινχαρτ γεννήθηκε το 1910 στο Βέλγιο, σε οικογένεια Manouche Ρομά. Στα δεκατρία του, ήταν ήδη επαγγελματίας μουσικός και έβγαζε τα προς το ζην παίζοντας κιθάρα, μπάντζο και βιολί. Όταν ήταν δεκαοχτώ, το κάρο στο οποίο ζούσε με τη Μπέλα Μάγιερ, την πρώτη του γυναίκα, έπιασε φωτιά — ήταν πολύ φτωχοί και για να επιβιώσουν έφτιαχναν ψεύτικα λουλούδια, γι’ αυτό το κάρο ήταν γεμάτο με εύφλεκτα υλικά. Ο Τζάνγκο σώθηκε με εγκαύματα τρίτου βαθμού, με το δεξί πόδι παράλυτο και με τον μέσο και τον παράμεσο του αριστερού χεριού σακατεμένους. Αρνήθηκε τον ακρωτηριασμό του ποδιού του και έφυγε από το νοσοκομείο. Ύστερα από ένα χρόνο μπορούσε να περπατήσει με μπαστούνι. Κιθάρα όχι μόνο κατάφερε να ξαναπαίξει, αναπτύσσοντας μια δική του τεχνική, μιας και του έλειπαν δύο δάχτυλα, αλλά έγινε ένας κορυφαίος μουσικός της τζαζ και του σουίνγκ, ένας από τους σημαντικότερους κιθαρίστες του εικοστού αιώνα.

* * *

Επιμέλεια: Γιώργος Τσακνιάς, Ελένη Κεχαγιόγλου

Εδώ άλλες επετειακές αναρτήσεις από το dim/art

Το dim/art στο facebook

Το dim/art στο twitter

instagram-logo

img_logo_bluebg_2x

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s