O νεαρός Σάλιντζερ: σαρκαστικός, πλην όμως αισιόδοξος

—του Dave Itzkoff για τους New York Times. Μετάφραση για το dim/art: Ελένη Κεχαγιόγλου—

Ο αινιγματικός Τζ. Ντ. Σάλιντζερ γεννήθηκε την 1η Ιανουαρίου του 1919 στη Νέα Υόρκη και έζησε 91 χρόνια, έως τις 27 Ιανουαρίου του 2010, έχοντας αποσυρθεί στους λόφους του Νιου Χαμσάιρ αμέσως μετά τη μεγάλη επιτυχία του μοναδικού του μυθιστορήματος «Ο φύλακας στη σίκαλη» (1951).

JD-Salinger-007

18 Νοεμβρίου 1941· ένας νέος από το Μανχάταν που παλεύει να γίνει συγγραφέας στέλνει γράμμα σε νεαρή γυναίκα στο Τορόντο για να της πει να μη χάσει το κείμενό του που θα δημοσιευόταν στο επόμενο τεύχος του New Yorker. Επρόκειτο για ένα διήγημα, έλεγε, σχετικά με «τον μαθητή μιας προπαρασκευαστικής τάξης για το πανεπιστήμιο στις χριστουγεννιάτικες διακοπές του», το οποίο παρακίνησε τον αρχισυντάκτη να του ζητήσει να αναλάβει μια σειρά με τον ήρωα αυτόν — ο συγραφέας είχε ωστόσο τις επιφυλάξεις του: «Θα προσπαθήσω να γράψω κάνα-δυο ιστορίες ακόμη», έγραφε, «αλλά αν δω πως χάνω το στίγμα μου, θα τα παρατήσω». Ολοκλήρωνε το γράμμα του ζητώντας τη γνώμη της για «την πρώτη ιστορία με τον Χόλντεν», η οποία, όπως έγραφε, είχε τον τίτλο “Slight Rebellion Off Madison” (βλ. The New Yorker, 21 Δεκεμβρίου 1946, σ. 82). Και υπέγραφε, απλώς: Jerry S.

salingerΟ συγγραφέας ήταν ο J.D. Salinger, στα 22 του μόλις χρόνια, με τον Φύλακα στη Σίκαλη τοποθετημένο ακόμη τότε στο μέλλον του και με τη λογοτεχνική του επιτυχία διόλου βέβαιη προς το παρόν. Το 2010, όταν ο Σάλιντζερ πέθανε, 91 ετών, έχοντας ζήσει μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, παρέμενε αινιγματικός για τα εκατομμύρια τους αναγνώστες του, καθώς, πέρα από τα λίγα έργα που είχε εκδώσει, ελάχιστα πράγματα για την προσωπική του ζωή είχε μοιραστεί με τον κόσμο.

Ο «μυστηριώδης» λοιπόν συγγραφέας αποκαλύπτεται στις επιστολές που έγραψε από το 1941 έως το 1943 και τις οποίες λίγοι άνθρωποι έχουν δει στα εβδομήντα χρόνια που έχουν έκτοτε παρέλθει.

Στην αλληλογραφία αυτή, η οποία σήμερα ανήκει στο Morgan Library & Museum, ο μάλλον ανασφαλής νεαρός Σάλιντζερ αποκαλύπτεται εξίσου παιγνιώδης, παθιασμένος και καυστικός με τον Holden Caulfield, τον έφηβο που ψάχνει να βρει τον εαυτό του και έμελλε να γίνει ο πιο γνωστός και διαχρονικός ήρωάς του.

Ο νεαρός Σάλιντζερ με την αδερφή του Κάθριν
Ο νεαρός Σάλιντζερ με την αδερφή του Κάθριν

«Βρίσκεται στο κατώφλι της καριέρας του, αλλά η συγγραφική του φωνή είναι ήδη παρούσα», λέει ο Declan Kiely, ο υπεύθυνος για τα λογοτεχνικά και ιστορικά χειρόγραφα στο μουσείο Morgan. «Πρόκειται για μια υπέροχη εισαγωγή στα πρώιμα χρόνια του ως συγγραφέα».

Ο νεαρός Σάλιντζερ σε αυτές τις επιστολές δείχνει επίσης επαρκέστατος ως προς τη δημιουργία της προσωπικής του μυθολογίας, καθώς εμφανίζεται να συσκοτίζει δύσκολες αλήθειες σχετικά με την προσωπική του ζωή, τα επαγγελματικά του επιτεύγματα και τη συμμετοχή του στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

«Η εποχή ήταν ό,τι πρέπει για να πουλάς μαγκιά», λέει ο Kenneth Slawenski, βιογράφος του Σάλιντζερ. «Και το πιθανότερο είναι πως δεν είχε και τίποτε άλλο τότε».

Το καλοκαίρι του 1941, ο Σάλιντζερ άρχισε να αλληλογραφεί με τη συνομήλική του Marjorie Sheard, η οποία ζούσε στο Τορόντο και είχε διαβάσει τα πρώτα του διηγήματα που είχαν δημοσιευθεί σε έντυπα όπως το Esquire και το Colliers.

Ms. Sheard
Marjorie Sheard

Επίδοξη συγγραφέας και η ίδια, η κυρία Sheard απευθύνθηκε στον Σάλιντζερ ζητώντας τη γνώμη και τις συμβουλές του, και εκείνος την ενθάρρυνε: «Μου φαίνεται ότι ξέρεις ενστικτωδώς πώς να αποφύγεις τις συνήθειςανοησίες των φοιτητριών στο Βάσαρ» — έτσι της έγραφε στις 4 Σεπτεμβρίου 1941, και μάλιστα της πρότεινε μερικά μικρότερα λογοτεχνικά περιοδικά όπου θα μπορούσε να υποβάλει προς δημοσίευση το έργο της.

«Δεν θα αγοράσεις Κάντιλακ με ό,τι πληρώνουν τα μικρά περιοδικά», της έγραφε, «αλλά δεν έχει σημασία αυτό, έτσι δεν είναι;»

Τα επόμενα δύο χρόνια, ο Σάλιντζερ έστειλε συνολικά 9 γράμματα στην κυρία Sheard· γράμματα που διέθεταν συνήθως χιούμορ και με τα οποία, περιστασιακά, τη φλέρταρε. «Πώς άραγε να είσαι εμφανισιακά;» τη ρωτούσε στις 9 Οκτωβρίου 1941 και της ζητούσε να του στείλει μια μεγάλη φωτογραφία της. Έναν μήνα αργότερα, ωστόσο, έγραφε απολογητικά για το απρεπές αίτημά του: «Με παρέσυρε μια κάποια διάθεση — που δεν ήταν και πολύ καλή».

Όταν, παρ’ όλα αυτά, η κυρία Sheard ανταποκρίθηκε και του έστειλε τη φωτογραφία της, ο Σάλιντζερ απάντησε: «Πονηρούλα. Όμορφη είσαι».

24tenletter-letter1-sfSpan-v2

Η κυρία Sheard, ετών 95 σήμερα, φύλαγε τα γράμματα του Σάλιντζερ όλα αυτά τα χρόνια σ’ ένα ντουλάπι, μέσα σε ένα κουτί για παπούτσια. Πριν από περίπου έξι χρόνια μπήκε σε γηροκομείο, και τότε εμπιστεύθηκε τα γράμματα αυτά σε έναν συγγενή της που τα φύλαξε σε κάποιο συρτάρι.

Πρσφάτως, όμως, το κόστος για τη φροντίδα της κυρίας Sheard αυξήθηκε, και τότε η οικογένειά της αποφάσισε να πουλήσει τα γράμματα αυτά στο μουσείο Morgan, το οποίο συγκεντρώνει και δημοσιεύει την αλληλογραφία του Σάλιντζερ. (Το μουσείο αρνήθηκε να αποκαλύψει το ποσό που πλήρωσε για να τα αποκτήσει.)

Η Liza Sheard, ανιψιά της κυρίας Sheard, δήλωσε ότι τα γράμματα αυτά είχαν τεράστια συναισθηματική αξία, κυρίως διότι η θεία της δεν κατάφερε ποτέ να εκδώσει βιβλίο της και έζησε τη ζωή της ολόκληρη ως νοικοκυρά σε ένα διαμερισματάκι.

«Ήταν σαν να ζούσε μες στο μυθιστόρημα, διότι αυτό καμία απολύτως σχέση δεν είχε με τη ζωή της». «Ήταν μια νέα γυναίκα, που έγραφε σε έναν σουπερστάρ, και του μιλούσε λες κι ήταν φιλαράκια».

J.D. Salinger, 1943
J.D. Salinger, 1943

Στα πρώτα γράμματα που ανταλλάσσουν, ο Σάλιντζερ γράφει ότι ξαναδιαβάζει την Άννα Καρένινα, η οποία δεν του φαίνεται τόσο καλή όσο το Πόλεμος και Ειρήνη αν και ως «έργο είναι μακράν πιο ζόρικο». (Για τον δε Τολστόι γράφει αναιδώς: «Νομίζω ότι θα πάει μπροστά το παλικάρι».)

Στην κυρία Sheard, εκτός από τις δικές του ιστορίες, της προτείνει επίσης να διαβάσει τον Μεγάλο Γκάτσμπι και τον Τελευταίο μεγιστάνα του Σκοτ Φιτζέραλντ. Εκείνη του απαντά ότι ο Φιτζέραλντ και ο Χέμινγουεϊ «με ενοχλούν με τον ίδιο ακριβώς τρόπο: ο αναγνώστης τους παρασύρεται και νιώθει συμπάθεια για ανθρώπους που δεν τους αξίζει και είναι μάλλον κουραστικοί».

Στις αρχές του 1942, η αλληλογραφία του Σάλιντζερ παίρνει μια ειρωνική τροπή, και ζητά από την κυρία Sheard να μην αναφέρει πουθενά την ακόμη ανέκδοτη ιστορία του για τον Χόλντεν Κόλφιλντ. «Μόνο ο Θεός και ο Harold Ross ξέρουν τι στην ευχή κάνουν όλα αυτά τα ξωτικά στο περιοδικό με το έρμο το χειρόγραφό μου», γράφει, αναφερόμενος στον ιδρυτή του New Yorker.

24tenletter-letter2-sfSpan-v2

Στην πραγματικότητα, ο Σάλιντζερ είχε μόλις μάθει ότι το περιοδικό ανέβαλε τη δημοσίευση του Slight Rebellion Off Madison, λόγω της πρόσφατης επίθεσης στο Περλ Χάρμπορ —εντέλει δεν επρόκειτο να δημοσιευτεί μέχρι το 1946—, ενώ επίσης ήξερε ότι σύντομα μάλλον θα έπρεπε και ο ίδιος να πάει στον πόλεμο.

Αργότερα, στα γράμματα που έστειλε από τα στρατόπεδα εκπαίδευσης, το Φορτ Μόνμαουθ του Νιου Τζέρζι και το Μπέινμπριτζ της Τζόρτζια, ο Σάλιντζερ αστειευόταν σχετικά με τη μύησή του στη στρατιωτική ζωή και υπέγραφε με κωμικά ψευδώνυμα.

Άλλες ωστόσο λεπτομέρειες που αποκάλυπτε ο Σάλιντζερ για τη ζωή του εκείνη την εποχή είναι διφορούμενες, αν όχι επινοημένες. «Θα παντρευόμουν στην άδειά μου», γράφει στις 28 Νοεμβρίου 1942, «αλλά εκείνη ήθελε τα πάντα να γίνουν στο σπίτι του Μπαμπάκα της στο Χόλιγουντ. Κι έτσι κι εγώ ξανάρχισα τη σχέση μου με την παλιά μου γραφομηχανή από εκεί που την είχα αφήσει».

Ο κύριος Slawenski, βιογράφος του Σάλιντζερ, ισχυρίζεται ότι δεν μπορεί να ξέρει εάν επρόκειτο για μια συγκεκαλυμμένη αναφορά στη σχέση του Σάλιντζερ με την Oona O’Neill, κόρη του θεατρικού συγγραφέα Ευγένιου Ο’Νηλ, ή για κάποια άλλη παρ’ ολίγον κυρία του.

jd2Σύμφωνα με τον Slawenski ο Σάλιντζερ είχε μια σύντομη σχέση με την Oona O’Neill στις αρχές του 1940, αλλά εκείνη δεν ανταποκρίθηκε και του ράγισε την καρδιά όταν παντρεύτηκε τον Τσάρλι Τσάπλιν. Το πιθανότερο είναι ότι ο Σάλιντζερ έκανε φιγούρα στην κυρία Sheard, τη στιγμή που, χωρίς να το ξέρει κανείς, προσπαθούσε να γιατρέψει τα πληγωμένα του αισθήματα. «Ήθελε, έτσι, να αισθανθεί καλύτερα, γιατί βαθιά μέσα του είχε πληγωθεί», λέει ο Slawenski. «Ερωτικά, είχε όντως συντριβεί».

Αλλού, ο Σάλιντζερ αναφέρει ότι προσπαθεί να προχωρήσει με αποφασιστικότητα τη σειρά με τις ιστορίες του στον New Yorker, και προβαίνει σε γαργαλιστικές αναφορές σε άλλα αδημοσίευτα, και καταπώς φαίνεται χαμένα, έργα εκείνης της περιόδου. Ένα κείμενό του, με τον τίτλο Harry Jesus, «μου βγήκε με τη μία», λέει. «Αναμφίβολα, θα ξεριζώσει την καρδιά της χώρας», γράφει, «για να της την επιστρέψει καινούργια και πιο πλούσια».

Το ενδεχόμενο να γνωρίσει τέτοιας κλίμακας επιτυχία ήταν προφανώς ένα όνειρο ασύλληπτο για τον νεαρό Σάλιντζερ. Πάντως, αμέσως μετά την επηρμένη του δήλωση, προσθέτει: «(Πιθανότατα, θα αποτύχω τελείως)».

Πηγή: The New York Times

* * *

Εδώ άλλες επετειακές αναρτήσεις του dim/art

Το dim/art στο facebook

Το dim/art στο twitter

instagram-logo

img_logo_bluebg_2x

2 comments

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s