Χίτλερ, ο βασιλιάς του τρόμου

Το πρώτο αντιναζιστικό ντοκιμαντέρ ξαναβγαίνει στη μεγάλη οθόνη

—της Μυρσίνης Λιοναράκη—

article-2428051-18208BA300000578-902_306x423

article-2428051-18208B8700000578-382_306x423Η πρώτη κινηματογραφική ταινία με αμερικάνικη υπογραφή και σκοπό την αντιναζιστική προπαγάνδα πρόκειται να προβληθεί στη Νέα Υόρκη σε λίγες βδομάδες. Η ταινία με τίτλο Χίτλερ, ο βασιλιάς του τρόμου θεωρείτο χαμένη, αφού καμία κόπια δεν είχε βρεθεί μέχρι πρόσφατα. Κι όμως, στο βασιλικό Κινηματογραφικό Αρχείο (Cinematheque) του Βελγίου, σε ένα ξεχασμένο και σκονισμένο ράφι, κλεισμένο καλά μέσα σε ένα μεταλλικό κουτί, ανακαλύφθηκε ένα αντίτυπο την ύπαρξη του οποίου ουδείς γνώριζε.

Το μεγάλου μήκους αυτό φιλμάκι επιχειρεί για πρώτη φορά να καταγράψει τις αντισημιτικές κτηνωδίες που διαπράχθηκαν από τους ναζί ήδη από το 1933. Ο Cornelius Vanderbilt IVυπεύθυνος για τις ψηφιακές συλλογές της Cinematheque Bruno Mestdagh διηγείται σε δηλώσεις του στον Τύπο πώς, εκεί που χάζευε τα ράφια, του τράβηξε την προσοχή ο τίτλος. «Μετά από έρευνα, συνειδητοποιήσαμε ότι επρόκειτο για την μοναδική σωζόμενη κόπια του έργου», δήλωσε. Τα μαγικά χέρια του ίδιου και των συναδέλφων του φρόντισαν την ταλαιπωρημένη αυτή κόπια και της έδωσαν ξανά ζωή με την απαραίτητη εξειδικευμένη αποκατάσταση.

Δημιουργός του ντοκιμαντέρ Χίτλερ, ο βασιλιάς του τρόμου, που διαρκεί 65 λεπτά και φυσικά είναι ασπρόμαυρο, ήταν ο Cornelius Vanderbilt IV, ένας πλούσιος αμερικανός αριστοκρατικής καταγωγής και κληρονόμος μιας τεράστιας περιουσίας, η οποία και του επέτρεψε για εξοπλιστεί με πρωτοποριακές για την εποχή κάμερες αλλά και να γυρίσει τον κόσμο. Στις αρχές της δεκαετίας του ’30, ο νέος αυτός δημοσιογράφος περιπλανήθηκε στην Ευρώπη και βρέθηκε στο Βερολίνο στις 5 Μαρτίου του 1933, τη μέρα που το ναζιστικό κόμμα κέρδισε τις γερμανικές εκλογές. Ευρισκόμενος λοιπόν στο σωστό σημείο τη σωστή στιγμή, κινηματογράφισε τις μάζες των οπαδών του Χίτλερ που βγήκαν στους δρόμους να πανηγυρίσουν, την παρέλαση των ομάδων των ναζιστών και φυσικά τους πρώτους διωγμούς των εβραίων πολιτών.

* * *
* * *

Επιστρέφοντας στις ΗΠΑ, μόνταρε στα γρήγορα το υλικό του και η πρώτη προβολή έγινε τον Απρίλιο του 1934 σε έναν κινηματογράφο του Μπρόντγουεϊ. Ενώ η πρώτη προβολή είχε τεράστια επιτυχία, η καριέρα του έργου δεν έμελλε να είναι μεγάλη. Η διανομή του κόπηκε μετά από διαμαρτυρίες του Γερμανού Πρέσβη στην Ουάσινγκτον αλλά και κάποιων Αμερικανών που διαφώνησαν, καθώς θεωρούσαν προτεραιότητα την διασφάλιση των καλών σχέσεων των δύο χωρών.

article-2428051-18207C9D00000578-745_634x526

Handout photo by Cinematheque Royale de Belgique shows a scene from the 1934 U.S. anti-Nazi film "Hitler's Reign of Terror"Η ταινία ξαναπαίχτηκε το 1939, με σκηνές από την εισβολή στην Πολωνία αυτή τη φορά, αλλά δεν βρήκε ανταπόκριση στο κοινό. Ο δημιουργός της, κατά δήλωσή του, ήταν ο μόνος Αμερικανός που συζήτησε με τον Χίτλερ τη μέρα της εκλογικής του νίκης. Η συνάντηση αυτή δεν μπόρεσε ποτέ να αποδειχτεί ιστορικά αφού δεν κινηματογραφήθηκε και δεν υπάρχουν τεκμήρια. Ωστόσο στην ταινία η σκηνή αναπαρίσταται με έναν ηθοποιό να ερμηνεύει τον Χίτλερ και να απαντάει στις ερωτήσεις του Vanderbilt σχετικά με τα σχέδιά του για τους Εβραίους.article-2428051-18208C0C00000578-625_634x526

Σε μαρτυρίες του, ο Vanderbilt έχει καταγράψει τον διάλογο με τον Χίτλερ, περιγράφοντας ότι ο ηγέτης των ναζί τού ζήτησε να μεταφέρει στους Αμερικανούς ότι η ζωή προχωράει μπροστά και ότι ο ίδιος ήρθε να σώσει τη χώρα του που είχε χάσει την τιμή της για πενήντα χρόνια. Τέλος, στην κρίσιμη ερώτηση σχετικά με τους Εβραίους, ο Χίτλερ αρκέστηκε να του δηλώσει με το μεγαλειώδες ύφος του «Ο λαός μου με περιμένει» και του υπέδειξε τον αγγλόφωνο υπεύθυνο τύπου του για να τον ενημερώσει «σχετικά με τους article-2428051-18207CD700000578-571_634x478Εβραίους και όλα τα υπόλοιπα θέματα που ανησυχούν τους Αμερικανούς».

Ανατρέχοντας στην ιστορία της μέχρι πρόσφατα αταύτιστης κόπιας, οι υπεύθυνοι της Cinematheque ανακάλυψαν ότι αυτή επιβίωσε του Β΄ Παγκοσμίου και της ναζιστικής κατοχής του Βελγίου ξεχασμένη σε κάποιο ράφι στο βελγικό τελωνείο· προφανώς είχε γίνει κάποια παραγγελία της ταινίας από τις ΗΠΑ αλλά κανείς ποτέ δεν πήγε να παραλάβει την κόπια, πιθανότατα γιατί πρόλαβε να εισβάλει στο Βέλγιο ο Χίτλερ.

Ο «Χίτλερ, ο βασιλιάς του τρόμου» θα προβληθεί στις 26 Οκτωβρίου στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης με την ευκαιρία του φεστιβάλ για τα 75α γενέθλια του Κινηματογραφικού Αρχείου.

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Σινεμά < Κάτι αλήθεια συμβαίνει εδώ

Το dim/art στο facebook
Το dim/art στο facebook

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.