Υπέροχα Πλάσματα

—του Γιάννη Παπαθεοδώρου για τη στήλη Ανώμαλα ρήματα

lady-gaga1-oaka-620x330

«Έφτασε η ώρα για τη συναυλία της Lady Gaga, απόψε στο Ολυμπιακό Στάδιο της Αθήνας. Ποια είναι όμως αυτή η περιβόητη Κυρία Τρελάρα και γιατί τόσοι πολλοί περιμένουν την εμφάνισή της με μεγαλύτερη ανυπομονησία από όση ίσως οποιουδήποτε άλλου ξένου ονόματος, τουλάχιστον τα τελευταία πέντε χρόνια, πληρώνοντας μάλιστα από 38 μέχρι και 115 ευρώ για να την παρακολουθήσουν;» Με αυτά τα λόγια ανήγγειλε η εφημερίδα Αυγή τη συναυλία της Lady Gaga. Και, με το γνωστό «αριστερόμετρο» προσέθετε τη γνώριμη νότα χυδαίου μαρξισμού: «Αν η Madonna ήταν μια ικανότατη καπιταλίστρια, τη θέση της στην περίοδο του ύστερου καπιταλισμού δεν μπορεί παρά να πάρει ένα υποπροϊόν του τελευταίου. Ή, για να το θέσουμε διαφορετικά, αν η Madonna ήταν ο φούρνος μικροκυμάτων, η Lady Gaga είναι το κάκιστης ποιότητας και χαμηλής διατροφικής αξίας junk food που ψήνεται σε αυτόν…».[1] Το κείμενο αυτό θα μπορούσε κάλλιστα να έχει γραφεί στο δογματικό Ριζοσπάστη μιας άλλη εποχής, αλλά σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσε να γραφτεί σε μια εφημερίδα, που στις διπλανές σελίδες της φιλοξενεί κείμενα περισπούδαστης πολιτισμικής κριτικής, τα οποία αναπαράγουν την τελευταία λέξη της σύγχρονης «κριτικής θεωρίας». Εκτός κι αν, πέρα από τους περίφημους «οικονομολόγους του ΣΥΡΙΖΑ», έχουμε μπροστά μας και μια νέα «φυλή» ειδικών και επιστημόνων: τους «πολιτισμολόγους του ΣΥΡΙΖΑ», που θα μας απαλλάξουν από τα μισητά υπο-προϊόντα του καπιταλισμού, όταν, επιτέλους, η «γη θα γίνει κόκκινη».

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή, ακολουθώντας το ρεπορτάζ. Τα «μικρά τέρατα» —έτσι αποκαλεί η Lady Gaga τους θαυμαστές της— περίμεναν αρκετές ώρες στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος για να δουν, να αγγίξουν και κυρίως να φωτογραφηθούν με τη ντίβα της σύγχρονης ποπ. Όταν τελικά η «θεά Αφροδίτη» εμφανίστηκε, φορούσε δύο χρυσά κοχύλια στο ακάλυπτο στήθος, ένα ροζ στρίνγκ, ένα διαφανές «παρεό-δίχτυ» και διαμαντένια παπούτσια με ψηλά τακούνια. Η εμφάνιση ήταν πλήρως συμβατή για μια καλλιτέχνιδα, που μας έχει συνηθίσει σε πολύ πιο προκλητικές μεταμφιέσεις: τα αγκάθια στο πρόσωπο, τις μάσκες, τις περούκες, το παλτό από κούκλες Κέρμιτ, τα ρούχα από ωμό κρέας, τις δερμάτινες φετιχιστικές λωρίδες, το χρυσό μανδύα, τις θηριώδεις πλατφόρμες, τα σουτιέν με όστρακα, και βέβαια τις εντελώς γυμνές εμφανίσεις.[2]  Όποια γνώμη κι αν έχει κανείς για τη Lady Gaga, θα πρέπει να συνυπολογίσει  αυτές τις μεταμορφώσεις προκειμένου να κατανοήσει τη λειτουργία ενός pop idol, που διαρκώς «παίζει» με τους κανόνες της ομορφιάς, τα όρια του φύλου, την κανονικότητα της ερωτικής επιθυμίας και κυρίως τις προδιαγραφές του σώματος.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Στο πρόσφατο βιβλίο που επιμελούνται οι Martin Iddon και Melanie L. Marshall με τίτλο Lady Gaga: Performing Gender, Fashion and Culture,(εκδόσεις Routledge, Λονδίνο, 2014), οι διεπιστημονικές προσεγγίσεις του «ποπ φαινομένου» που λέγεται Lady Gaga συναντώνται κάτω από αυτήν ακριβώς την έννοια της πολλαπλής μεταμόρφωσης. Σε μια άλλη μελέτη με τίτλο: Lady Gaga, disability and popular culture,[3] ο Christopher R. Smit υποστηρίζει πως, με κομβικό σημείο το τραγούδι Paparazzi,[4] η Lady Gaga εισάγει μια νέα διάσταση στο «ευάλωτο σώμα»: μια διάσταση που εξωθεί τη (μετα)ανθρώπινη φύση στην ακραία αισθητική του ακρωτηριασμού και της αναπηρίας. Το αισθητικό πέρασμα από το «disability» στο «gagabity» είναι εύκολο, άλλωστε, μέσα από την παράσταση του απόλυτου pop σώματος και του απόλυτου poker face.[5] Η ίδια, άλλωστε, η Lady Gaga, (ως Stefani Germanotta τότε) στη διάρκεια των σπουδών της στο Tisch School of Arts της Νέας Υόρκης, το 2004, λέγεται πως είχε γράψει μια εργασία, στην οποία, ανάμεσα σε άλλα, ανέφερε πως μόνο με την απελευθέρωση τόσο των φυσικών όσων και των τεχνητών σωμάτων μπορεί να παραχθεί τέχνη.

gg_gg12

Τι είναι άραγε η Lady Gaga; Ένα «μικροσκοπικό ασχημόπαπο» που απλώς προσαρμόζεται στην καπιταλιστική αγορά; Μια «εξαγόμενη» τραγουδίστρια που γίνεται «Σουλτάνα» στην Κωνσταντινούπολη και «Αφροδίτη» στην Ελλάδα; Μια τερατική φιγούρα που καρναβαλοποεί την ποπ μουσική; Ή μια εμπνευσμένη καλλιτέχνις που επανεισάγει την έννοια της βεβήλωσης στην τέχνη; Ίσως όλα αυτά μαζί αλλά και κάτι παραπάνω∙ αν θεωρήσουμε μάλιστα πως η Coca Cola είναι τυπικά —κι αυτή— ένα αναψυκτικό, όπως παρατηρούσε εύστοχα κάποιος για τη Madonna. Στη δεκαετία του ’80, πάντως, πολλά κορίτσια πέταξαν τη μαθητική ποδιά για να φορέσουν κολλητά μπλουζάκια με το σλόγκαν από το τραγούδι της Madonna: Material Girl. Στην αρχή, πολλοί νόμισαν πως πρόκειται για μια νέα μόδα. Μετά από λίγο όλοι κατάλαβαν ότι πρόκειται μια καλλιτεχνική πρόταση που διαμορφώνει ταυτότητες, παράγει αντιλήψεις για το φύλο, το σώμα και τη σεξουαλικότητα, και σε κάθε περίπτωση, αλλάζει το κανονικοποιημένο πρότυπο της «γυναίκας» στη δημόσια σφαίρα.

lady_gaga_live_oaka_2014_09_024

 

Πολλοί θεωρητικοί και κριτικοί της κουλτούρας συγκρίνουν σήμερα τη Madonna με τη Lady Gaga. Η Αυγή επέλεξε να μεταφέρει αυτή τη σύγκριση σε νέα δυσθεώρητα επίπεδα, θέτοντας το δικό της δίλημμα: «φούρνος μικροκυμάτων» ή «junk food» στο βωμό της «καπιταλιστικής παρακμής»; Το δίλημμα είναι ίσως ένα μικρό δείγμα για το τι πρόκειται να ακολουθήσει όταν ο ΣΥΡΙΖΑ ολοκληρώσει τα θρησκευτικά του καθήκοντα στο Άγιο Όρος και στο Βατικανό και στραφεί, επιτέλους, στην εκπαίδευση των μαζών για την «προλεταριακή κουλτούρα»∙ στην οποία προφανώς δεν χωράει η «Κυρία Τρελάρα», που έφυγε από την Ελλάδα φορώντας προκλητικά μόνο τα μαύρα εσώρουχά της.[6]

 

[1] http://www.avgi.gr/article/4070902/i-lady-gaga-simera-sto-oaka-trela-theama-kai-ftini-mimisi

[2] Πηγή: Lady Gaga: Το αληθινό πρόσωπο ενός εξόφθαλμα προκλητικού πλάσματος -Η Στέφανι που έγινε το «τρελό κορίτσι» της ποπ [εικόνες] | iefimerida.gr http://www.iefimerida.gr/node/170892#ixzz3DqetcM1X

[3] http://media.virbcdn.com/files/b5/7edba777fc3ac43f-SmitBodyVandalismLadyGaga.pdf

[4] https://www.youtube.com/watch?v=d2smz_1L2_0

[5] http://www.youtube.com/watch?v=lcioXWfioa4

[6] http://www.iefimerida.gr/node/171076

 * * *

lady-gaga-arrives-at-international-airport-in-athens_3

Εδώ άλλες αναρτήσεις από τη στήλη Ανώμαλα ρήματα

Το dim/art στο Facebook
Το dim/art στο Facebook

One comment

  1. Αγαπητέ Γιάννη, τον υπερτιμάς το Ριζοσπάστη, μου φαίνεται.
    Όσο για την Αυγή, δε νομίζω να θέτει κανένα δίλημμα μεταξύ των δύο βασιλισσών της πρόκλησης – αντιθέτως βλέπει τη μία ώς συνέχεια της άλλης, στα ύστερα του κόσμου. Η Lady Gaga μάλιστα, μπορεί και να γούσταρε πολύ την ιδέα και, ακόμα περισσότερο, την εικόνα να είναι το junk food που ψήθηκε μέσα στη Madonna.
    Υ.Γ.: Για τα θρησκευτικά καθήκοντα του σύριζα και την εκπαίδευση των μαζών για την «προλεταριακή κουλτούρα», συνιστώ ψυχραιμία – κάνει σχεδόν πάντα καλό.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.