René Burri: 1933-2014

Η φωτογραφία είναι σαν τη στιγμή: μόλις πατήσεις το κουμπί, δε γυρίζει πίσω ξανά
— René Burri

rene-burri-swissΟ René Burri, από τους σημαντικότερους φωτογράφους του πρακτορείου Magnum, που έγινε γνωστός για τα πορτρέτα των Τσε Γκεβάρα, Πικάσο και Λε Κορμπυζιέ, έφυγε χθες από τη ζωή σε ηλικία 81 ετών.

Γεννημένος το 1933 στη Ζυρίχη, υπήρξε συνεργάτης μεγάλων εντύπων όπως το LIFE, οι New York Times και το Paris-Match και ταξίδεψε εκτενώς κατά τη διάρκεια της καριέρας του στη Μέση Ανατολή, την Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική, απ’ όπου και έστελνε τακτικές φωτογραφικές ανταποκρίσεις.

Από το 1962, οπότε και άνοιξε τη Magnum Gallery στο Παρίσι, παράλληλα με τη δουλειά του ως φωτογράφου, ασχολήθηκε με τη δημιουργία σχεδίων και κολάζ.

Το 1965 έγινε ένας από τους ιδρυτές της εταιρείας Magnum Films και κατόπιν πέρασε έξι μήνες στην Κίνα για την παραγωγή της ταινίας The Two Faces of China, για το BBC.

Ο Martin Parr, πρόεδρος του πρακτορείου Magnum Photos είπε σε δήλωσή του: «Όχι μόνο ήταν ένας από τους σπουδαιότερους φωτογράφους του μεταπολέμου, αλλά κι ένας από τους πιο γενναιόδωρους ανθρώπους που γνώρισα ποτέ. Η προσφορά του στο πρακτορείο όλα αυτά τα χρόνια και η ασυναγώνιστη ικανότητά του να διηγείται ιστορίες και να μας διαμορφώνει μέσα από αυτές αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της τεράστιας κληρονομιάς που αφήνει πίσω του».

To 2013 του απονεμήθηκε το βραβείο Leica Hall of Fame ως αναγνώριση της προσφοράς του στη μάρκα φωτογραφικών μηχανών Leica και στη φωτογραφία γενικότερα. Στο video που ακολουθεί βλέπουμε δείγματα της δουλειάς του στο Βερολίνο, ανάμεσα στο 1956 και το 2005.

Για το εμβληματικό πορτρέτο του Τσε που τράβηξε το 1962, ο ίδιος είπε σε συνέντευξή του στον Andrew Pulver της Guardian, το 2010:

Φτάσαμε στην Κούβα, στο γραφείο του Τσε στον όγδοο όροφο του ξενοδοχείου Ριβιέρα στη Αβάνα. Ήταν τότε ο δεύτερος πιο ισχυρός άνθρωπος στην Κούβα — υπουργός βιομηχανίας και διευθυντής της Εθνικής Τράπεζας. Το πρόσωπό του κοσμούσε το χαρτονόμισμα των δύο πέσος. Είδα πως οι κουρτίνες ήταν τραβηγμένες και τον ρώτησα στα γαλλικά: «Τσε, μπορώ να της ανοίξω; Χρειάζομαι φως». Αλλά απάντησε αρνητικά. Είπα μέσα μου: «καλά, για τη δική σου φάτσα πρόκειται, όχι για τη δική μου». Σχεδόν αμέσως η Bergquist [Σ.τ.Μ: η δημοσιογράφος της αποστολής] και ο Τσε ενεπλάκησαν σε έναν ιδεολογικό σκυλοκαβγά. Εκείνη έπρεπε να γράψει κομμάτι για να το διαβάσουν οι Αμερικανοί που ήταν έξαλλοι με την επανάσταση στην Κούβα, κι εκείνος προσπαθούσε να την πείσει ότι αυτό που είχε συμβεί ήταν αναπόφευκτο. Για δυόμιση ώρες εγώ απλά χόρευα γύρω τους με την κάμερα και είχα την εκπληκτική δυνατότητα να φωτογραφίσω τον Τσε με κάθε δυνατό τρόπο: χαμογελαστό, εξαγριωμένο, από μπροστά ή με την πλάτη γυρισμένη. Χάλασα οκτώ ρολά φιλμ. Δε γύρισε να με κοιτάξει ούτε μια φορά, τόσο προσηλωμένος ήταν στην προσπάθειά του να την πείσει με χάρτες και σχεδιαγράμματα. Εκείνη κάπνιζε μανιωδώς κι εκείνος άναβε πού και πού πούρο.

Επιστρέψαμε στη Νέα Υόρκη με κομμάτι περίπου 20 σελίδες, για το περιοδικό Look. Η συγκεκριμένη φωτογραφία έπιανε χώρο ίσο με το ένα όγδοο μιας σελίδας, αυτό ήταν όλο.

Μόνο αφότου πέθανε ο Τσε, το 1965, απέκτησε εμβληματική αξία. Βέβαια, και πριν από αυτό, κάτι νεαροί στη Ζυρίχη με είχαν πλησιάσει για να τους φτιάξω πόστερ από το αρνητικό. Ποτέ δεν έμαθα αν άρεσε στον Τσε ή όχι. Γενικά, δεν μάθαμε ποτέ ποια ήταν η αντίδραση της Κούβας σε όλο αυτό. Η φωτογραφία είναι σαν τη στιγμή: μόλις πατήσεις το κουμπί, δεν γυρίζει πίσω ξανά. Και αυτή η φωτογραφία οφείλει τη φήμη της στον τύπο με το πούρο, όχι σε μένα.

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Ποικίλα (επίκαιρα)

Το dim/art στο Facebook
Το dim/art στο Facebook

One comment

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.