Ο λαβύρινθος

—του Γιώργου Τσακνιά—

…bella, horrida bella
et Thybrim multo spumantem sanguine cerno 

…πολέμους, βλέπω τρομερούς πολέμους
και τον Τίβερη να αφρίζει από το αίμα
 

Βιργίλιος, Αινειάδα 6:86

Σύμφωνα με τον μύθο, όπως τον κατέγραψε ο Βιργίλιος στην Αινειάδα, όταν οι Τρώες, μετά την καταστροφή της πόλης τους από τους Αχαιούς, έφτασαν επιτέλους στην ιταλική ακτή, ο Αινείας πήγε στην Κύμη (κοντά στη σημερινή Νάπολη) προκειμένου να συμβουλευτεί τη Σίβυλλα για το μέλλον. Η Σίβυλλα —ή, μάλλον, ο Απόλλων διά της περίφημης μάντισσας— έσπευσε να τρομοκρατήσει τον Αινεία: «πολέμους, βλέπω τρομερούς πολέμους / και τον Τίβερη να αφρίζει από το αίμα» (αν και, στη συνέχεια, ο θεός, πάντοτε μέσω της επί γης εκπροσώπου του, βοήθησε τον Αινεία όχι μόνο να βρει μια νέα πατρίδα αλλά να γίνει και βασιλιάς της).

Fast forward στις 20 Απριλίου 1968 και στη Μεγάλη Βρετανία: σε μια συνάντηση στελεχών του Συντηρητικού Κόμματος, ο βουλευτής και σκιώδης υπουργός Εθνικής Άμυνας Enoch Powel χρησιμοποιεί τον παραπάνω στίχο του Βιργίλιου σε μια ακραία ξενοφοβική ομιλία που ασκούσε κριτική στη νομοθεσία κατά των διακρίσεων (σε λίγες ημέρες επρόκειτο να συζητηθεί το «Race Relations Act» της κυβέρνησης του Εργατικού Κόμματος που όριζε ότι απαγορεύεται σε ιδιοκτήτες ακινήτων να αρνούνται να νοικιάσουν το σπίτι τους σε οποιονδήποτε λόγω καταγωγής, χρώματος, θρησκεύματος κ.λπ.) Αν και γνώστης της αρχαίας ελληνικής και της λατινικής, ο Powel τα έκανε λίγο μαντάρα, από φιλολογικής απόψεως: χρησιμοποίησε τον στίχο ως εάν η Σίβυλλα προέβλεπε φυλετικές συγκρούσεις ανάμεσα στους ντόπιους κατοίκους της τότε Ιταλίας και στους νεοφερμένους Τρώες· πολιτικά, ωστόσο, η αναφορά έκανε εντύπωση — την εντύπωση ακριβώς που επεδίωκε ο συντηρητικός πολιτικός. Η ομιλία του Powel έμεινε στην ιστορία ως «ο λόγος περί Ποταμών Αίματος» και θεωρείται πως υπήρξε ο «πυροκροτητής» για το ξέσπασμα της ακροδεξιάς ρατσιστικής βίας που γνώρισε η Μεγάλη Βρετανία στα τέλη της δεκαετίας του ’60.

Fast forward στις 6 Μαρτίου 2015 και στη Λετονία: ο Νίκος Κοτζιάς, υπουργός εξωτερικών της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, στο περιθώριο της διήμερης συνάντησης των ευρωπαίων Υπ. Εξ., προειδοποιεί την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι «θα υπάρξουν εκατομμύρια μετανάστες και χιλιάδες τζιχαντιστές που θα έρθουν στην Ευρώπη αν καταρρεύσει η Ελλάδα».

Να λοιπόν που για τον υπουργό της πρώτης αριστερής κυβέρνησης στην Ελλάδα ο κίνδυνος για την Ευρώπη είναι τα «εκατομμύρια μετανάστες» (κι εγώ που νόμιζα πως ήταν αδέρφια μας…) και, κυρίως: να που για τον αριστερό υπουργό κάθε μετανάστης από τη Μέση Ανατολή ή τη Βόρειο Αφρική —«παράνομος» άραγε; Μήπως «λαθραίος;»— είναι δυνάμει τζιχαντιστής· να που ως μοχλό πίεσης ο πρώτη φορά αριστερός Υπ.Εξ. επιστρατεύει τον πλέον ξενοφοβικό λόγο. Να που η Αυγή —τουλάχιστον στην online της έκδοση— δεν έχει τις δηλώσεις αυτές του Έλληνα Υπ.Εξ., έχει όμως το σχόλιο του εκπροσώπου τής ΝΔ, το οποίο σχόλιο η πρωινή εφημερίδα της αριστεράς το χαρακτηρίζει ακροδεξιό, ενώ στην ουσία συμφωνεί με τις δηλώσεις Κοτζιά και απλώς υπερθεματίζει με τον γνωστό ανόητο, ακροδεξιό και σκοπίμως θολό λόγο της σαμαρικής ΝΔ περί ΣΥΡΙΖΑ και «λαθρομεταναστών» [sic]. H Αυγή φιλοξενεί επίσης ένα σχόλιο για την iefimerida, την οποία κατηγορεί για παραποίηση των δηλώσεων —«εν ου παικτοίς», εφόσον πρόκειται για «εθνικό θέμα» [sic]—, χωρίς να κατηγορεί για τον ίδιο λόγο και την Καθημερινή, Τα Νέα, Το Πρώτο Θέμα, τη Ναυτεμπορικήτην Εφημερίδα των Συντακτών και πολλά άλλα μέσα που επίσης έχουν τις δηλώσεις Κοτζιά. Παραδόξως, η πρωινή εφημερίδα της Αριστεράς δεν κατηγορεί για παραποίηση ούτε την Frankfurter Allgemeine, από την οποία προήλθε αρχικά η είδηση, σε άρθρο με αντίστοιχες δηλώσεις —αντιστοίχου πολιτικού και γεωστρατηγικού βάθους— του συναδέλφου του κ. Κοτζιά στην κυβέρνηση, του Πάνου Καμμένου. (Υπενθυμίζω ότι μιλάμε για τον Υπουργό Εξωτερικών και τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας.)

Χρειάζεται άραγε επιχειρηματολογία; Χρειάζεται να εξηγήσουμε τι αποτέλεσμα έχει η απειλή (διότι περί αυτού πρόκειται) περί εκατομμυρίων μεταναστών; Χρειάζεται να πούμε ποιοι τα λένε αυτά συνήθως, σε ποια αντανακλαστικά απευθύνονται; Χρειάζεται να διευκρινίσουμε ότι τα ζητήματα μεταναστευτικής πολιτικής είναι υπαρκτά και δύσκολα αλλά έχει τεράστια σημασία από ποια σκοπιά τα προσεγγίζεις και τι λέξεις και φράσεις χρησιμοποιείς; Χρειάζεται να υπενθυμίσουμε την άνοδο της ακροδεξιάς, την έξαρση των ξενοφοβικών ψυχώσεων στην Ευρώπη, τα περιστατικά ρατσιστικής βίας και, κυρίως, την τρομακτικά επικίνδυνη ισλαμοφοβία; Δηλαδή ποια είναι ακριβώς η διαφορά ανάμεσα στους «ποταμούς αίματος» και στους «εκατοντάδες τζιχαντιστές;»

Φταίει για την έξαρση του ρατσισμού η λιτότητα και ο νεοφιλελευθερισμός και δεν φταίει ο οπισθοδρομικός, ξενοφοβικός λόγος που αναπαράγει στερεότυπα και απευθύνεται στα πλέον επαρχιώτικα συντηρητικά αντανακλαστικά; Και τι γίνεται όταν ο λόγος αυτός εκπορεύεται από κατεξοχήν επίσημα χείλη; Και τι γίνεται όταν αυτά τα χείλη είναι και «αριστερά;»

Τέτοιον αριστερό υπουργό να τον χαίρονται οι αριστεροί που τον ψήφισαν. Να πάψουν όμως τουλάχιστον να μας πουλάνε μονοπώλιο ευαισθησίας και ανθρωπιάς. Έτσι είναι πάντως οι συμμαχίες — όχι μόνο οι πολιτικές, δηλαδή του ΣΥΡΙΖΑ με τους ανεκδιήγητους ΑΝΕΛ, αλλά κυρίως οι κοινωνικές: της ριζοσπαστικής αριστεράς με την αγανάκτηση, τον πατριωτισμό, την εθνική περηφάνια, την αξιοπρέπεια, τον ευρωσκεπτικισμό, τη συνωμοσιολογία, τα Κούγκια — με λίγα λόγια, με ό,τι πιο συμπλεγματικό και μικροαστικό υπάρχει σε αυτή τη χώρα. Και, για να επιστρέψουμε στον Βιργίλιο, έτσι και μπεις στον λαβύρινθο, άντε μετά να βγεις: hic labor ille domus et inextricabilis error.

chartres_labyr01

 * * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Παροράματα και ημαρτημένα

Το dim/art στο facebook

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.