«Ο Σαρλής θυμίζει κρεοπώλη στα Ιωάννινα»

Το Βερονάλ του Τάκη Θεοδωρόπουλου και ο Ιωάννης Συκουτρής

—της Μίλλης Τσουμάνη—

veronalΤα περισσότερα βιβλία τα ξεκινώ από το τέλος. Ειδικά όταν διαθέτουν υστερόγραφο του συγγραφέα. Και τον Τάκη Θεοδωρόπουλο ανάποδα τον γνώρισα. Πρώτα από τα κείμενα και τη στήλη στις εφημερίδες και πολύ αργότερα από τα βιβλία και το υπόλοιπο έργο του. Και από αυτά, λίγα έχω διαβάσει για να το πω χωρίς ντροπή. Το Βερονάλ ήρθε και με βρήκε στις μέρες των Χριστουγέννων.

 

Δεκαετία του ’30 και από την αρχή-αρχή ο συγγραφέας καταφέρνει να σε βάλει στο πετσί του πρωταγωνιστή. Η ιστορία και τα πολιτικά γεγονότα της εποχής δε γίνεται να μείνουν απέξω. Είναι τόσο ισχυρή η επιρροή τους, που νομοτελειακά καθορίζουν τις τύχες όλων και κυρίως του πρωταγωνιστή, του Ιωάννη Συκουτρή. Μεγαλωμένος στα παράλια της Μ. Ασίας, με τη διαδρομή της Μεγάλης Ιδέας να περνάει στο δικό του DNA. Αυτή η Μεγάλη Ιδέα, η Ελλάδα των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών ποτίζει την προσωπικότητά του και κατά ένα τρόπο καρφώνεται μέσα του η Μεγάλη Ιδέα για το Κλασικό Ιδεώδες, την Αρχαιότητα και τους τρόπους επιβολής της.

NEA-RLLADA

Από τις πρώτες κιόλας σελίδες που αναφέρονται στο οικογενειακό περιβάλλον του πρωταγωνιστή, εύκολα καταλαβαίνεις τα πρώτα συμπλέγματα που δημιουργούνται και ρίχνουν άγκυρα για πάντα. Και είναι αυτά τα πρώτα χρόνια που θα σημαδέψουν την πορεία του, τις επιλογές του, τη σχέση με τον εαυτό του, με τους άλλους, με τη ζωή εν γένει. Τραύματα παντού, μέσα έξω, γρατσουνιές βαθιές, πληγές ανοιχτές. Στρέφεται στην καλλιέργεια των γραμμάτων ως τη μόνη σανίδα σωτηρίας. Όσα χιλιόμετρα διανύει περπατώντας με ζήλο και πάθος, διπλάσια είναι τα χιλιόμετρα των σελίδων που καταβροχθίζει. Και από πολύ νωρίς αρχίζει να συνομιλεί, όπως αναφέρει ο συγγραφέας, με τους αγαπημένους του νεκρούς.

MegalhIdea

Αυτός ο μικρός τσακισμένος άνθρωπος με το μεγάλο μυαλό, που χωρούσε ολόκληρο τον Πλάτωνα, τον Δημοσθένη, τον Αντιφώντα και την παρέα τους, τα κατάφερε αλλά την ίδια στιγμή τα κατέστρεψε, όταν έχοντας ήδη διαβατήριο για την παγκόσμια φιλολογική ελίτ στη Γερμανία, το ακυρώνει. Γιατί; Ερωτηματικά και σκέψεις που καταθέτει κι ο ίδιος ο συγγραφέας. Τα συμπλέγματα και η ανασφάλειά του τον τυφλώνουν, τον θολώνουν και στο τέλος τον εξαντλούν, αφού διοχέτευσε όλο το πάθος και την ενέργειά του επιζητώντας την επιβεβαίωση και την εδραίωση στον αθηναϊκό πανεπιστημιακό χώρο, ενώ γνώριζε τη νοσηρότητά του, άλλο τόσο τον αποζητούσε. Η οικογένεια του Συκουτρή ποτέ δεν τον κατάλαβε, ποτέ δεν κατανόησε αυτό τον κόπο. Η πανεπιστημιακή κοινότητα επίσης ποτέ δεν τον είδε σαν το δικό της παιδί, αλλά σαν το αποπαίδι. Και είναι σαν άγραφος κανόνας να ματώνεις στον τοίχο της απόρριψης, για την αποδοχή του πατέρα, το θαυμασμό της μητέρας. Ένας αγώνας μάταιος, που αν δεν έχεις καταφέρει να βγεις από εσένα τον ίδιο, μένεις για πάντα αιχμάλωτος. Για πάντα, μέχρι τη στιγμή που μια υπερβολική δόση βαρβιτουρικών δώσει τη λύση και κόψει τις αλυσίδες.

2.-sikourtis-13.12_0

Ιωάννης Συκουτρής

Ο Τάκης Θεοδωρόπουλος εδώ είναι η δεύτερη φωνή υπεράσπισης, κοντά στο δικηγόρο του Συκουτρή, Νέστωρα Λάσκαρη. Πρωταγωνιστής και αφηγητής εναλλάσσονται και όταν υπάρχει ένα κενό, οι προσωπικού τόνου παρατηρήσεις του κ. Θεοδωρόπουλου κάνουν την αφήγηση να «μοιάζει με τη χειροπιαστή εικόνα της απεραντοσύνης», καθώς τελικά βυθίζεσαι μέσα στην ατμόσφαιρα της εποχής και στον τεμαχισμένο ψυχισμό του Συκουτρή, που αναπόφευκτα αποτυπώνεται στη σωματική του καχεξία και αναπηρία.

Λάτρης ο ίδιος του Πλάτωνα και των κλασικών, υποστηρικτής της αντίληψης μιας οικουμενικής ελληνικής παιδείας, ο Θεοδωρόπουλος βρήκε το δικό του συνομιλητή στο πρόσωπο του Ιωάννη Συκουτρή, έναν αντιήρωα. Ευτυχώς για την πετυχημένη φιλολογική συνάντηση, που με πίκρα ανείπωτη διαπιστώνουμε μέσα από αυτή, ότι μετά από 80 χρόνια τα συνδικάτα και οι ελίτ εξακολουθούν να διαδραματίζουν ενεργό ρόλο στην πολιτική αυτής της χώρας, οι εκλογές για την πανεπιστημιακή βαθμίδα χαρακτηρίζονταν άγονες τότε, όπως και σήμερα, εάν ο υποψήφιος που συγκεντρώνει τα κριτήρια δεν είναι ιδιαίτερα αρεστός σε ένα ισχυρό κύκλο πανεπιστημιακών, οι συμβατικοί γάμοι εξυπηρετούσαν και θα εξυπηρετούν πάντα τους σκοπούς των ανθρώπων ως το τέλος και ο έρωτας θα παραμένει πάντα μία ανυπόταχτη και περιθωριακή ιδέα σκότους και θανάτου.

* Η φράση του τίτλου ανήκει στο Νάσο Δετζώρτζη (σελ. 161), φοιτητή και φίλο του Συκουτρή, που αργότερα εργάσθηκε στην Τράπεζα της Ελλάδος: 

charlus

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Βιβλίο

Το dim/art στο facebook

follow-twitter-16u8jt2 αντίγραφο

 

One comment

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.