Η Βρετανική Βιβλιοθήκη ψηφιοποιεί 4 εκατομμύρια σπάνια και πολύτιμα τεκμήρια

—της Katie Collins / Wired | Μετάφραση για το dim/art: Ελευθερία Κοσέογλου—

Μια πρωτοποριακή πρωτοβουλία της Βρετανικής Bιβλιοθήκης έφερε στο φως 4 εκατομμύρια εικόνες αρχειακού υλικού από όλο τον κόσμο που βρίσκονταν σε κίνδυνο ψηφιοποιώντας τα και διαθέτοντάς τα Online. Το πρόγραμμα αυτό διάσωσης αρχείων (The Endangered Archives Programme) «τρέχει» από το 2004 και έχει χρηματοδοτήσει 246 προγράμματα σε 78 χώρες.

Ανάμεσα στα πολυάριθμα τεκμήρια που έχουν ψηφιοποιηθεί συγκαταλέγονται επιγραφές σε πέτρινες πλάκες, χειρόγραφα, αρχειακές καταχωρήσεις, εφημερίδες, φωτογραφίες και ηχογραφήσεις. Μερικά προγράμματα αφορούν την ψηφιοποίηση μεσαιωνικών χειρογράφων που χρονολογούνται έως τον 12ο αιώνα.

Mε αφορμή τον εορτασμό των δέκατων γενεθλίων του προγράμματος που έχει συντελέσει στη διάσωση αρχειακού υλικού που κινδύνευε να καταστραφεί ανά τον κόσμο, εκδόθηκε –ως δωρεάν e-book–  το βιβλίο Από το χαρτί στην ψηφιακή εποχή (From Dust to Digital): δέκα χρόνια του προγράμματος διάσωσης αρχείων. Το βιβλίο περιλαμβάνει την περιγραφή 19 αξιοσημείωτων προγραμμάτων ψηφιοποίησης που υλοποιήθηκαν σε διάφορα μέρη του κόσμου και συνέβαλαν στη διατήρηση αρχειακού υλικού που σε άλλη περίπτωση θα είχε καταστραφεί, θα είχε παραμεληθεί ή απλώς θα είχε εντελώς υποβαθμιστεί.

Η Maja Kominko, επιμελήτρια του From Dust to Digital, η οποία επίσης διευθύνει το πρόγραμμα των επιδοτήσεων για πολιτιστικές δράσεις του Arcadia Fund, σχολίασε ότι ο τίτλος του βιβλίου επιχειρεί να υπογραμμίσει το ενδιαφέρον, την ιστορική σημασία και την ερευνητική αξία των ψηφιοποιημένων συλλογών.

«Έγγραφα, χειρόγραφα, φωτογραφίες και ηχογραφήσεις που αιχμαλωτίζουν μεγάλο μέρος της παγκόσμιας μνήμης ανήκουν σε ευάλωτες και συχνότατα απρόσιτες συλλογές ανά την υφήλιο. Αν καταστραφούν, θα χαθεί ανεπιστρεπτί μέρος της ιστορίας», είπε.

Ένα ιδιαίτερο –και εν εξελίξει– έργο που περιλαμβάνεται στο From Dust to Digital αφορά τη μακροχρόνια προσπάθεια να αρχειοθετηθούν Ισλαμικά χειρόγραφα στην Ντζενέ στο Μάλι, ντοκουμέντα επίσης για τις περιόδους πολιτικής αναταραχής στη χώρα. Μέχρι στιγμής, 4.000 χειρόγραφα, με περισσότερες από 200.000 σελίδες, έχουν ήδη ψηφιοποιηθεί μέσω αυτού του προγράμματος από τη δημόσια βιβλιοθήκη της Ντζενέ.

«Σε μια εποχή κατά την οποία οι πόλεμοι και οι κοινωνικές αναταραχές θέτουν τα αρχεία και τις συλλογές των βιβλιοθηκών σε κίνδυνο, η δουλειά της Βρετανικής Βιβλιοθήκης να υποστηρίξει, κατά τη διάρκεια και μετά από τις συρράξεις, τα αδελφά ιδρύματα σε όλον τον κόσμο είναι περισσότερο επιτακτική παρά ποτέ», δήλωσε ο Roly Keating διευθύνων σύμβουλος της Βιβλιοθήκης.

Καθώς το πρόγραμμα εξελισσόταν στη διάρκεια του χρόνου, εξίσου εξελισσόταν και η τεχνολογία αναφορικά με την ψηφιοποίηση του υλικού. Σύμφωνα με τον Adam Farquhar, διευθυντή του προγράμματος, η μεγαλύτερη αλλαγή έγινε στην αποθήκευση της πληροφορίας. «Τα πρώτα χρόνια λαμβάναμε το ψηφιοποιημένο υλικό σε CD και DVD, είχαμε δεκάδες χιλιάδες. Την εποχή εκείνη δεν μπορούσαμε καν να διανοηθούμε ότι θα μπορούσαμε να διαθέσουμε τα αρχεία online»,.

Τα CD και τα DVD αυτά αποθηκεύονταν όπως και τα αντικείμενα – δηλαδή ως έντυπα αρχεία, ανάμεσα στο χαρτώο υλικό. Σήμερα, φυσικά, είναι τελείως διαφορετική η κατάσταση.

«Συνήθως λαμβάνουμε πολλά terabytes σε λίγους σκληρούς δίσκους και μετακινούμε το περιεχόμενο γρήγορα σε διαχειρίσιμο αποθηκευτικό χώρο, το ελέγχουμε, το επιμελούμαστε και το διαθέτουμε οnline στο κοινό σε όλο τον κόσμο. Συνολικά,  το συλλεγμένο περιεχόμενο υπό την αιγίδα του προγράμματος «Αρχεία σε κίνδυνο» (Endangered Archives) ξεπερνά πλέον τα 200 terabytes.

Τα ψηφιοποιημένα αντίτυπα όλων των αρχείων είναι διαθέσιμα μέσω της Βρετανικής Βιβλιοθήκης και των τοπικών ιδρυμάτων που είναι υπεύθυνα για τα μεμονωμένα προγράμματα του έργου.

* * *

Τα μαγικά χειρόγραφα των Σούφι (για το πρόγραμμα ψηφιοποίησης στο Μάλι)

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Πολιτιστική κληρονομιά

Το dim/art στο facebook

One comment

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.