Το Beowulf σε μετάφραση Tolkien

Το επικό ποίημα θα κυκλοφορήσει σε —ανέκδοτη μέχρι σήμερα— μετάφραση του συγγραφέα του Άρχοντα των Δαχτυλιδιών, στις 22 Μαΐου, από τον εκδοτικό οίκο HarperCollins.

tolkien-beowulf-339x500Σχεδόν 90 χρόνια έχουν περάσει από τότε που ο J.R.R. Tolkien μετέφρασε το Beowulf, το μεγαλύτερο και αρχαιότερο αγγλοσαξωνικό επικό ποίημα που διασώζεται (χρονολογείται ανάμεσα στον 8ο και τις αρχές του 11ου αιώνα). Για την ακρίβεια, η μετάφραση ολοκληρώθηκε το 1926 ─πριν ο συγγραφέας γράψει τα διάσημα βιβλία του με πρωταγωνιστές τα χόμπιτ─ και σύμφωνα με τον γιο του Christopher Tolkien, ο οποίος ανέλαβε και την επιμέλεια της έκδοσης, η εκδοχή του πατέρα του επινοεί το παρελθόν των ηρώων του ποιήματος. Μπορούμε άρα να μιλάμε για ένα έργο αρκετά διαφορετικό από αυτό που γνωρίζουμε μέχρι σήμερα.

Η ιστορία που αφηγείται το ποίημα ακολουθεί τη ζωή του ηρωικού πρίγκηπα Beowulf και τις τρεις μεγάλες μάχες του: αρχικά με το δύσμορφο τέρας Grendel, έπειτα με την μητέρα του και τέλος με έναν φοβερό δράκο, τον οποίο σκοτώνει ο ήρωας, βρίσκοντας όμως και ο ίδιος το θάνατο. Το έπος διασώζεται σε ένα ενιαίο χειρόγραφο που φυλάσσεται στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Αγγλίας και έχει αποτελέσει πηγή έμπνευσης για αμέτρητες διασκευές  ─η πιο πρόσφατη και διάσημη εκ των οποίων είναι εκείνη του Seamus Heaney για την οποία, μάλιστα, ο Heaney βραβεύτηκε το 1999 με το λογοτεχνικό βραβείο Whitbred.

Ο ίδιος ο Tolkien μιλώντας για το έπος είχε πει: «φέρει βαρύ ιστορικό φορτίο που χάνεται μέσα στον ειδωλολατρικό μεσαίωνα, εκεί όπου δεν υπάρχουν γραπτές πηγές, υπάρχει, όμως, η φαντασία μας».  Και: «το όλο έργο είναι ζοφερό, τραγικό, δυσοίωνο και όμως αλλόκοτα αληθινό».

Παρότι ο συγγραφέας ολοκλήρωσε τη μεταφρασή του το 1926 «δεν φαίνεται να είχε σκεφτεί ποτέ να το εκδώσει», είπε ο Christopher Tolkien χθες ανακοινώνοντας τη συμφωνία ανάμεσα στους κληρονόμους του Tolkien και στον εκδοτικό οίκο HarperCollins για την έκδοση του βιβλίου Beowulf: A Translation and Commentary. Το βιβλίο θα περιέχει επίσης μια σειρά από διαλέξεις που έδωσε ο Tolkien στην Οξφόρδη, τη δεκαετία του 1930, με θέμα το Beowulf, καθώς και μιαν ακόμα ιστορία του συγγραφέα με τίτλο: Sellic Spell.

Σχολιάζοντας την επικείμενη έκδοση, ο ποιητής Simon Armitage είπε: «Ως καθηγητής της αγγλωσαξωνικής (αρχαίας αγγλικής) γλώσσας [ο Tolkien] σίγουρα θα είχε στο μυαλό και στις βλέψεις του το Beowulf ανέκαθεν. Το γεγονός ότι άφησε τη μετάφραση του να κείτεται κάπου σκονισμένη και ανέκδοτη για τόσα χρόνια με κάνει να αναρωτιέμαι αν ένιωθε σίγουρος, αν πραγματικά πέρασε από το μυαλό του ποτέ να το εκδώσει. Αλλά με δεδομένο το πόσο δημοφιλή είναι αυτή τη στιγμή τα έργα του αλλά και οι ταινίες που βασίζονται σ’ αυτά, θα έχει ενδιαφέρον να δούμε αν η δική του μετάφραση θα κοντραριστεί στα ίσα με αυτήν του Heaney, η οποία θεωρείται αυτή τη στιγμή ως η απόλυτη σύγχρονη εκδοχή».

Πηγή: The Guardian

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Βιβλίο

One comment

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.